Chương 20: Biên Bản Của Ban Đánh Giá
Sáng hôm sau buổi trình diễn, Bạch Dương thức dậy với ba sự kiện cùng lúc.
Thứ nhất, hàng người trước cửa phòng B-412 đã dài gấp ba hôm trước và kéo ra tận sân sau. Thứ hai, ai đó luồn dưới khe cửa một lá thư niêm phong sáp đỏ, dấu của văn phòng viện trưởng. Thứ ba, Hàn Lộc đang đứng trước gương, mặc áo choàng học viên mới giặt, trên ngực đeo tấm bảng gỗ viết bằng than: Phát ngôn viên.
“Tao thấy cần có người trả lời báo chí,” Hàn Lộc giải thích khi thấy ánh mắt anh. “Hôm qua ba ông phóng viên của tờ báo thành phố chờ ngoài cổng. Một bà mẹ hỏi tao con trai bà ấy có thể học hiệu chỉnh phép không, bà ấy trả bằng bánh nướng.”
“Cậu đồng ý chưa?”
“Tao bảo phải hỏi thầy.” Hàn Lộc vuốt ve tấm bảng. “Tao là người có trách nhiệm.”
Thạch Kiên, từ giường tầng trên, lẩm bẩm “Vì ba giỏ bánh”, rồi quay mặt vào tường.
Bạch Dương xé lá thư, đọc lướt, mặc áo choàng, rồi trèo qua cửa sổ nhà vệ sinh để tránh hàng người.
Phòng họp bàn tròn hôm nay đông hơn lần trước. Ngoài viện trưởng và giáo sư Quản Thành còn có Ngân Hà, Hoa Ẩn, tiến sĩ Bạch Hải và hai vị giáo sư lớn tuổi mà anh chưa từng gặp. Nguyệt Lam ngồi ở cuối bàn, cặp mắt thâm quầng như vừa thức trắng đêm. Bát hạt dẻ rang của viện trưởng đặt ở vị trí quen thuộc.
Quản Thành đứng dậy trước khi anh kịp ngồi xuống. Ông cầm một tờ giấy, hắng giọng.
“Tối qua,” ông bắt đầu, “tôi vào kho lưu trữ lúc nửa đêm.” Ông dừng. “Tôi tìm bản thảo gốc của công thức Vòm Tinh Vân, bản viết tay của các tác giả ba trăm năm trước. Trên lề trang bảy mươi hai có một dòng ghi chú, bằng mực đã phai gần hết.” Ông nhìn xuống tờ giấy. “‘Biến số nhiệt độ bỏ qua với điều kiện trận làm mát nền sân luôn hoạt động. Nếu trận hỏng, công thức không dùng được.'”
Có tiếng ho ở đầu bàn.
“Họ không bỏ sót,” Quản Thành nói tiếp, giọng khàn nhưng vững. “Họ ghi chú rất rõ. Chúng ta mới là người bỏ sót, ba trăm năm sau, vì đã chép lại công thức mà không chép cái lề.” Ông hít một hơi. “Tôi xin đề nghị ban đánh giá sửa công thức, bổ sung biến số nhiệt độ, và ghi vào biên bản rằng học viên Bạch Dương và cô Nguyệt Lam đã chỉ ra lỗi này trước kỳ trình diễn năm tuần.”
Ngân Hà không giấu nổi nụ cười. Hoa Ẩn nhìn xuống đôi tay mình.
“Còn một việc nữa,” Quản Thành nói, và lần này ông nhìn thẳng Bạch Dương. “Về hình thức thay thế cho kỳ thi thực hành. Học viên không thi triển được phép trong khuôn khổ truyền thống. Nhưng học viên đã làm một điều mà một trăm chín mươi lăm người còn lại cùng nhau không làm được: giữ cho đại trận không sụp đổ. Quy chế thi cử không có hạng mục cho điều đó.” Ông ngừng. “Vì vậy tôi đề nghị bổ sung một hạng mục mới. Hiệu chỉnh cấu trúc.”
Viện trưởng Hoàng Thiên Minh bóc một hạt dẻ, nhấm chậm rãi.
“Ý kiến của ban?”
Không ai phản đối. Hai vị giáo sư lớn tuổi gật đầu. Tiến sĩ Bạch Hải giơ tay trước, nói rằng ông muốn đề nghị đặt tên cho phòng nghiên cứu của giáo sư Hoa Ẩn là Phòng Hiệu Chỉnh Cấu Trúc, và cô Nguyệt Lam được nhận làm nghiên cứu viên trợ lý ngay sau lễ tốt nghiệp. Nguyệt Lam che mặt bằng cả hai bàn tay. Cuộc biểu quyết diễn ra trong bốn phút. Biên bản được ký bằng bút lông, mực đen còn ướt.
Khi mọi người đứng dậy, viện trưởng gọi riêng Hoa Ẩn.
“Hoa Ẩn, ông ở lại một chút.”
Bạch Dương bước ra hành lang nhưng cửa phòng họp khép không kín. Anh nghe thấy giọng viện trưởng, chậm rãi, hơi khàn vì tuổi tác.
“Ba mươi hai năm trước, ông còn nhớ không? Viện trưởng cũ ốm vào tuần kiểm tra, danh sách nhóm đặc biệt bị bỏ quên?”
“Tôi nhớ.”
“Người giữ danh sách hôm đó là ta.” Có tiếng hạt dẻ vỡ. “Ta là thư ký của viện. Ta không bỏ quên. Ta đã đọc bản đề nghị của ông về Triệu Nguyên Phong và không muốn một người như thế bị loại vì không thi triển được phép. Nên ta đặt danh sách vào ngăn kéo cuối cùng và nói không ai thấy.”
Yên lặng rất lâu.
“Viện trưởng,” giọng Hoa Ẩn khản đi, “ba mươi hai năm, vì sao ông không nói?”
“Vì ông chưa hỏi.” Có tiếng cười khô. “Ta thích để lại những câu hỏi chưa ai hỏi. Rồi xem ai đủ kiên nhẫn để tự tìm ra.”
Chiều muộn, Bạch Dương ngồi trên ghế đá ngoài sân, nơi một tuần trước còn là chòm sao khổng lồ, giờ chỉ còn mặt sân phẳng và những vết phấn mờ. Hoa Ẩn đến, ngồi xuống bên cạnh, im lặng một lúc lâu. Hai mắt ông đỏ, và ông không cố giấu.
“Viện trưởng nói với ngươi chuyện gì chưa?” ông hỏi.
“Tôi đứng ngoài cửa. Tôi xin lỗi.”
“Đừng xin lỗi. Lẽ ra tôi phải hỏi ông ấy sớm hơn ba mươi năm.” Ông xoa mặt, rồi nhìn thẳng phía trước. “Câu hỏi thứ chín.”
Bạch Dương ngồi thẳng dậy.
“Hôm qua ngươi buông cái loa, ngươi bỏ cả bảy khu cho họ tự giữ, để tập trung vào nút giao. Tôi đứng dưới nhìn. Ngươi giữ được cái lớn nhất vì ngươi dám bỏ gần hai trăm cái nhỏ.” Hoa Ẩn gõ tay lên đầu gối. “Giới hạn của chúng ta không nằm ở sức. Ba mươi năm tôi cứ nghĩ phải mạnh hơn nữa, cố giữ thêm nữa. Nó nằm ở chỗ chúng ta tin được bao nhiêu người khác tự giữ được phần của họ. Tôi mất ba mươi năm mới biết điều đó, vì tôi chưa từng có ai để tin.”
Bạch Dương không nói gì. Ở phía xa, Hàn Lộc đang đứng trên bậc thềm, vẫy một tấm bảng mới viết kín bằng than về phía họ, gương mặt hớn hở. Phía sau cậu, hàng người xếp dài như cái đuôi của một con rắn.
“Chắc là bảng giá mới,” Bạch Dương nói.
“Chắc vậy.” Hoa Ẩn bật cười lần đầu tiên trong cả buổi chiều. “Đi thôi. Ngươi còn nhiều người phải gặp.”