Chương 19: Bữa Tế Bảy Tuần

Sáng ngày thứ bốn mươi chín, sân lớn phái Minh Vân không có một cái ghế nào.

Chưởng môn đã ra lệnh dẹp tất cả. Trên nền đá phủ tuyết mỏng, các đệ tử ngồi xếp bằng thành những hàng dài, mỗi người một cái nệm cói. Các vị trưởng lão ngồi lẫn giữa họ, không có bàn riêng. Khách của bốn phái bạn đến từ lúc rạng đông, khoác áo choàng dày, đứng một lúc ngập ngừng nhìn quanh, rồi cũng ngồi xuống đúng như được chỉ bảo. Chỉ có một cái bàn thấp đặt ở phía trước, bày bài vị của Lão Tổ Hồng, một nén hương, và một cái bát không.

Minh Khoa đứng trước nồi sắt lớn, phía sau lưng là bà Hòa, Khánh, Phúc, Đình, Ngô Dật. Cả năm người nhìn ông, chờ.

Ông không có gì để nói. Ông cầm cái muôi gỗ của Lão Tổ lên, khuấy một vòng từ đáy nồi lên, rồi nhắm mắt nghe một lúc. Bên dưới tiếng sôi đều, ông chỉ nghe thấy một âm thanh dày, ấm, trơn chảy. Ông mở mắt.

“Được rồi,” ông nói. “Múc đi.”

Chiếc bát đầu tiên ông múc là bát cho bài vị Lão Tổ. Ông bưng bằng hai tay, đi qua lối giữa hai hàng đệ tử, và đặt nó vào chỗ cái bát không. Hơi nóng bốc lên, tan vào gió lạnh.

Rồi Phúc, Đình và những người khác bắt đầu chuyền bát. Mỗi bát chỉ có một muôi canh và một nắm cơm trắng, không thêm gì. Chiếc bát sành thô nhất trong kho phái, loại đệ tử ngoại môn dùng. Từ hàng đầu đến hàng cuối, người ta nhận bát bằng cả hai tay vì nó nóng, rồi đặt trên đầu gối, nhìn.

Chưởng môn Thạch Uyển nhấp trước. Bà không nói gì.

Một đệ tử ngồi gần cuối hàng, mặc áo màu của phái bạn, nhấp rồi nhăn trán, thì thầm với người bên cạnh: “Không có linh khí…” Nhưng anh ta nuốt, và nuốt nữa, và không nói tiếp.

Cả sân yên dần. Chỉ còn tiếng thìa gỗ chạm vào mép bát. Gió thổi tuyết bay khỏi mái ngói, rơi lả tả trên vai người ngồi. Có tiếng sụt sịt đâu đó ở hàng thứ ba. Minh Khoa quay đầu, thấy một đệ tử nội môn trẻ đang ôm bát, mặt úp xuống, hai vai rung nhè nhẹ. Ông hiểu. Ông đã thấy cảnh này một lần rồi, ở dốc Thạch Kiều. Vị nền của lá đêm mở đường cho những vị khác, và những vị khác, chua, ngọt, đắng, cay, kéo theo từng kỷ niệm riêng của người ăn.

Sư phụ của Khánh ngồi hàng đầu, tuổi đã gần tám mươi, ăn rất chậm. Ông ăn hết bát, rồi nói, không to, nhưng cả sân đều nghe thấy.

“Hồi hai mươi tuổi, ta thi vượt cấp lần đầu và trượt. Ta ngồi khóc ở sau bếp lúc nửa đêm. Lão Tổ lúc đó còn chưa bạc tóc, đi ngang, không hỏi gì cả, hâm cho ta một bát canh. Ta tưởng đó là chuyện thường của người tốt bụng.” Ông ngừng. “Bát canh đó vị này. Ta quên mất sáu chục năm.”

Không ai nói gì sau lời ấy. Ngô Dật, đứng sau nồi sắt, lấy tay áo chùi mặt rất nhanh rồi giả vờ nhìn chỗ khác.

Chỉ còn một người chưa nhận bát.

Cố Ngạn ngồi ở hàng cuối, giữa các đệ tử Đan Đường, lưng thẳng, hai tay đặt trên đầu gối. Từ nãy đến giờ ông ta không nhúc nhích. Minh Khoa tự tay múc một muôi, đi dọc hàng, đặt bát xuống nệm cói cạnh ông ta.

“Trưởng lão,” ông nói. “Tôi chưa nếm thử gì trong nồi mà người khác chưa ăn trước. Tôi đã ăn trước. Còn trưởng lão thì sao?”

Cố Ngạn nhìn bát rất lâu. Rồi ông ta cầm lên, và Minh Khoa thấy ngón tay ông ta không vững.

Ông ta nhấp một ngụm. Nhắm mắt. Nhấp thêm.

“Mẹ ta bán canh ở bến đò,” ông ta nói thật khẽ, đến mức chỉ Minh Khoa nghe được. “Hồi ta lên chín. Bà đứng từ sáng sớm đến tối mịt, múc cho phu thuyền, đưa họ bát bằng hai tay. Lão Tổ ghé bến đò hồi đó, uống bát canh của bà, bảo nhà ta có căn cốt. Ta lên núi lúc mười tuổi. Ta ngại nói với ai là con người ta từ đâu ra.”

“Bà còn không?”

“Mất từ lâu.” Ông ta mở mắt, đôi mắt đỏ. “Lão Tổ biết. Ngài ấy nói với ta một lần, rằng đừng quên mùi bến đò. Ta tưởng đó là lời dạy khó hiểu về tu tâm.” Ông ta cười, một tiếng cười khô khốc, lạ lẫm. “Mà thật ra ngài ấy nói về canh.”

Ông ta uống cạn bát. Đặt xuống. Giữ yên vài nhịp thở, rồi nói to hơn, để cả hàng cuối nghe được.

“Đan Đường sẽ cung cấp thảo dược và Thí Khí Bàn cho Bếp, từ hôm nay. Nếu Chưởng môn cho phép.”

Chưởng môn Thạch Uyển đứng dậy từ giữa sân, mỗi bước đi làm tuyết kêu lạo xạo.

“Ta cho phép,” bà nói. “Và ta tuyên bố thêm một việc. Gian bếp sau, bỏ hoang ba mươi năm, từ nay gọi là Hồng Thiện Phòng. Nồi canh này không tắt. Mỗi sáng, người đứng bếp để lại một muôi canh đêm hôm trước làm giống cho nồi sau, như ông Mạnh ngày xưa vẫn làm.”

Bà quay về phía Minh Khoa.

“Ông Minh Khoa. Phái Minh Vân mời ông làm Thiện Sư đầu tiên của Hồng Thiện Phòng, nếu ông bằng lòng.”

Cả sân nhìn ông. Minh Khoa nhìn xuống cái muôi gỗ trong tay, thấy mặt mình phản chiếu méo mó trên lớp canh còn đọng.

“Tôi nhận,” ông nói. “Với hai điều kiện.”

“Ông nói.”

“Một. Bà Hòa lấy lương gấp đôi người khác.”

Có tiếng cười lan khắp sân. Bà Hòa đứng sau nồi, mặt đỏ bừng, quát: “Ông đừng có đem tôi ra đùa!” nhưng khóe miệng bà giật giật.

“Hai,” ông nói tiếp, và lần này giọng nghiêm lại. “Mỗi ngày, bữa đầu tiên của Hồng Thiện Phòng phải là bát canh đầu cho người đói ngoài cổng, trước khi đệ tử nào cầm bát.”

“Người đói ngoài cổng?” Chưởng môn hỏi.

“Ông Mạnh dạy rằng nấu cho người đói trước, người no sau.”

Chưởng môn nhìn ông, rồi nhìn bài vị Lão Tổ ở phía xa.

“Chấp nhận,” bà nói.

Khi cuối cùng người ta tản đi, nồi canh còn nửa nồi. Minh Khoa múc một muôi đầy, đổ riêng vào một cái niêu đất nhỏ, đậy nắp.

“Để làm giống,” ông nói với Khánh. “Ngày mai nấu lại.”