Chương 16: Mảnh Giấy Của Lão Tổ
Ba ngày sau đám tang, Chưởng môn Thạch Uyển triệu tập các trưởng lão vào đại điện, và lần đầu tiên từ khi đến phái Minh Vân, Minh Khoa được mời đứng cùng hàng người nghe.
Ông không hiểu vì sao. Ông đứng ở góc phòng cạnh Khánh, trong bộ áo vải sạch nhất của mình, hai tay cứng đờ vì không biết để đâu. Trên bục cao, Chưởng môn là một phụ nữ đã ngoài sáu mươi, tóc bạc vấn gọn, giọng trầm nhưng rõ. Bà cầm một mảnh giấy nhỏ, nét chữ run.
“Lão Tổ viết mảnh này ba hôm trước khi đi, đặt dưới gối. Ta đọc nguyên văn.” Bà dừng, hắng giọng. “Bữa tế bảy tuần của ta, đừng dùng linh quả, đừng dùng đan. Hãy để Minh Khoa nấu một nồi canh. Cả phái ngồi xuống, ăn cùng một nồi. Hộp gỗ đào dưới gầm giường giao cho ông ấy.”
Cả điện im phăng phắc. Có người ho khẽ. Minh Khoa cảm thấy mười mấy cặp mắt lướt qua lưng mình như gió lạnh.
Người lên tiếng đầu tiên là Cố Ngạn, trưởng lão Đan Đường, một ông gầy cao với bộ râu cắt tỉa như mũi kim. Ông ta không nhìn Minh Khoa mà nhìn Chưởng môn.
“Thưa Chưởng môn, Lão Tổ là người tôi kính trọng nhất phái. Nhưng mấy tháng cuối đời, sức khỏe người không còn như xưa. Lễ tế bảy tuần là đại lễ, hơn ba trăm đệ tử, khách mời của bốn phái bạn. Xưa nay đại lễ dùng linh vật trấn hồn. Giờ giao nó cho một người ngoài, không có tu vi, không thuộc lý lẽ của phái, nấu một nồi canh?” Ông ta ngừng một chút. “Tôi sợ người ngoài sẽ cười Minh Vân.”
Vài trưởng lão gật đầu. Minh Khoa im lặng, nhưng ông thấy Khánh bên cạnh nắm chặt hai bàn tay.
“Trưởng lão nói người thường không thuộc lý lẽ của phái,” Chưởng môn nói. “Vậy lý lẽ ấy có nói rằng ý nguyện cuối cùng của người chết có thể bị đem ra cân nhắc lại không?”
Cố Ngạn cứng người. “Không.”
“Vậy chúng ta sẽ làm theo.” Bà nhìn quanh. “Nhưng ta không phải người không nghe lo lắng của Đan Đường. Trưởng lão Cố sẽ kiểm tra từng nguyên liệu Minh Khoa dùng. Thứ gì Đan Đường chưa duyệt thì không vào nồi.”
“Còn nếu có đệ tử bị hại?” Cố Ngạn hỏi.
Chưởng môn quay sang. “Ông Minh Khoa?”
Minh Khoa bước lên một bước. Ông đã nghĩ đến câu trả lời từ lúc nghe đoạn đầu, và nó đến dễ dàng đến lạ.
“Tôi chịu. Nhưng xin trưởng lão nhớ một điều: nếu tôi đã nấu thì không có thứ nào trong nồi mà tôi chưa tự ăn trước.”
Có tiếng khụt khịt cười phát ra từ hàng sau. Cố Ngạn nhìn ông bằng ánh mắt của người vừa bị dán một cái nhãn mà ông ta không biết chữ trên đó đọc là gì.
Hộp gỗ đào nằm dưới gầm giường trong thiền phòng của Lão Tổ, phủ một lớp bụi mỏng. Khánh xách nó ra, đặt lên bàn, rồi lùi sang bên như sợ chạm vào.
Phòng vẫn còn mùi trầm cũ và mùi chăn gối của người ốm. Minh Khoa mở nắp.
Bên trong có ba thứ. Thứ nhất là một cái muôi gỗ cán dài, cán đen bóng vì tay cầm suốt nhiều năm, phần đầu mòn nghiêng một bên, cái dấu mòn của người thuận tay phải. Thứ hai là một tấm vải dầu gấp gọn, trong đó xếp bốn gói giấy nhỏ, mỗi gói đề một chữ bằng bút lông: Mão, Ngọ, Thân, Tuất. Gói thứ năm, đề chữ Tý, trống rỗng. Thứ ba là một lá thư gấp tư.
Minh Khoa đọc, rồi đưa cho Khánh.
Minh Khoa,
Thầy ta nấu một nồi canh mà không bao giờ cho tắt lửa. Ai đi qua quán lúc nào cũng có bát nóng, kể cả lúc nửa đêm. Ta chưa từng nấu lại nó. Mỗi lần thử, ta hỏng, và tu tiên bảy mươi năm ta cũng không biết vì sao.
Hôm qua ta mới nhớ. Ông già ngày ấy hái lá bằng đèn lồng, vào lúc người khác ngủ. Lá của đêm ta bỏ quên từ thuở nhỏ, vì nó không có vị gì.
Quán cũ ở dốc Thạch Kiều, sau giếng. Nếu giếng còn thì bụi cỏ còn. Ta không đi nổi nữa.
Ta muốn cả phái ngồi ăn một bữa với nhau, không ai ngồi trên ai. Họ nên biết ta đã từng là ai.
Hồng
Khánh đọc xong, đặt thư xuống rất nhẹ. Anh không nói gì một lúc, chỉ nhìn gói giấy trống đề chữ Tý.
“Lá đêm,” anh nói. “Em cứ tưởng… Ông có nhớ không? Tuần thứ hai ông ghi vào sổ rằng Linh Thảo Ngũ Vị về đêm khuya không có vị rõ ràng. Rồi ông bỏ qua.”
“Tôi bỏ qua.” Minh Khoa lấy một chiếc lá khô từ gói Ngọ, đưa lên mũi. Mùi ngọt nhẹ, hơi béo. “Tôi nghĩ nó là lá hỏng. Vị đêm của người ta thì ngủ, ai lại đi nấu.”
“Nhưng Lão Tổ nói nồi canh không tắt lửa.” Khánh bắt đầu đi lại trong phòng, ngón tay gõ lên cằm theo thói quen của người đang lập bảng tính trong đầu. “Ba trăm người, một nồi, từ đêm này sang đêm sau. Ít nhất hai mươi bốn canh giờ lửa. Mỗi canh giờ một lượt lá, tôi phải tính xem củi bao nhiêu, ai thay ca, nước bao nhiêu mà bốc hơi, và nồi nào chứa nổi ba trăm phần…”
“Khánh.”
“Dạ?”
“Em đã bao giờ đứng cạnh nồi lửa ban đêm hai mươi bốn giờ chưa?”
Khánh khựng lại. “Dạ chưa.”
“Vậy em sẽ biết thế nào là mệt.” Minh Khoa cầm cái muôi gỗ lên, thử cân trong tay. Nó nhẹ hơn ông tưởng, ấm như vừa có ai nắm. “Nhưng trước hết phải tìm lá. Em bảo dốc Thạch Kiều ở đâu?”
“Hai ngày đường về phía đông, đi qua khu chợ có quán bà Hòa.” Khánh dừng lại. “Ông ơi, em phải thú nhận. Hôm nãy trong đại điện, em tưởng ông sẽ không trả lời được trưởng lão Cố.”
“Tôi cũng tưởng vậy.” Minh Khoa mỉm cười, nụ cười đầu tiên kể từ ngày tang lễ. “Nhưng ông ta nói đúng một điều. Người ngoài sẽ cười Minh Vân nếu nồi canh dở.”
Ông gấp thư lại, cất vào túi áo trong, nơi trước kia ông giữ con dao bếp nhỏ.
“Cho nên nồi canh không được dở.”