Chương 7: Bãi Gỗ Bốc Cháy
Mira là người đầu tiên ngửi thấy khói.
Cô bé ngủ trong lán cạnh bãi gỗ vì không muốn về căn nhà vắng vẻ, và đêm thứ hai mươi hai, gần nửa đêm, cô tỉnh dậy với cổ họng rát như nuốt than. Cô chạy ra, nhìn thấy cả hàng đống gỗ sồi xếp dọc bờ đông bốc lên những ngọn lửa cao hơn đầu người, ngọn nọ nối ngọn kia, và hét đến khản giọng.
Hùng Minh đến nơi khi nửa bãi gỗ đã hóa thành đống than hồng. Công nhân chạy từng toán, chuyền xô nước từ sông lên, nhưng nước đổ vào đống gỗ khô như đổ vào cát nóng. Anh kéo một người phu ra khỏi ngọn lửa đang liếm vào tay áo, quát bảo mọi người dỡ các chồng gỗ chưa cháy ra xa, đừng chữa lửa nữa, giữ lấy những gì còn lại. Mất một giờ. Khi trời hửng sáng, phần còn lại chỉ bằng một nửa.
Anh đứng giữa tro nóng, hai bàn tay đen nhẻm, và đếm trong đầu. Sáu mươi cây gỗ sồi dài đã chuẩn bị cho đà giáo vòm, cây nào cũng phải qua tay thợ cưa hai tuần. Cháy ba mươi hai cây.
Aldric bước đến, khói vẫn bám trên ria. “Ba mươi hai cây,” ông nói. “Ta đếm rồi. Không thể kiếm đủ gỗ như vậy trong hai tuần. Cả vùng này không còn sồi lớn.”
“Đây không phải do bất cẩn,” Seyla nói. Cô đứng cách đó vài bước, chiếc bát đồng trong tay, nước trong bát lập lòe thứ ánh sáng đỏ. “Phép đo của tôi nhận ra dấu nhiệt còn đọng. Ngươi nhìn đây.” Cô nghiêng bát cho anh xem. Trên mặt nước hiện ba chấm đỏ, cách đều nhau, nằm ở ba góc của bãi. “Ba đám cháy bắt đầu gần như cùng lúc. Có người chủ ý.”
“Vậy ai?”
“Dấu nhiệt không có tên.”
Hùng Minh nhìn quanh bãi gỗ. Nơi người gác đêm thường ngồi, anh thấy một bình rượu vỡ, một mảnh khăn vải, và bản thân người gác, một ông già tên Brannock đang ngồi tựa vào cột lán, đôi mắt thất thần. Anh quỳ xuống cạnh ông. “Ai đưa ông bình rượu này?”
“Một người chèo phà,” Brannock lẩm bẩm. “Tay áo xanh. Nói là quà cho người gác đêm, vì cầu sập nên phà ế khách, bù đắp… Ta chỉ uống một ngụm.”
“Tay áo xanh,” Hùng Minh nhắc lại. Anh nhìn lên Aldric. Ông thợ già nhíu mày: “Đó là màu của người làm cho Voss.”
“Một màu áo không đủ để buộc tội ai.”
“Ta đâu có bảo buộc tội,” Aldric đáp. “Ta chỉ nói đó là màu áo.”
Anh ngồi xuống một khúc gỗ cháy dở, đặt tấm gỗ sáp lên đầu gối. Bên cạnh anh, Mira cuộn tròn trong cái áo choàng của ông nội, mắt đỏ hoe nhưng không khóc thành tiếng. Hùng Minh nhìn đống tro một lúc lâu, rồi không rõ vì sao, anh bắt đầu vẽ.
Đà giáo là khung gỗ tạm mà người ta dựng dưới mỗi nhịp vòm, để đá đặt lên đó cho đến khi đá khóa ở đỉnh vào chỗ. Thiết kế ban đầu của anh dùng những cây sồi dài đặt dày đặc, nâng đỡ cả vòm từ dưới lên. Ba mươi hai cây cháy mất, nhưng những cây còn lại, cộng thêm những cây gỗ ngắn mà bãi gỗ còn thừa từ khâu cưa, có thể dùng vào việc khác.
“Aldric,” anh nói. “Nếu tôi không dựng rừng cột từ đáy sông lên, mà bắc những giàn tam giác từ hai trụ cầu ra giữa nhịp thì sao?”
Ông thợ già chồm tới. “Ngươi nói gì?”
Hùng Minh vẽ: một thanh dài nằm ngang, hai thanh xiên nối đầu mút lên một điểm, các thanh nhỏ chằng chịt bên trong, tất cả thành một mạng tam giác nối tiếp nhau. “Tam giác là hình không biến dạng. Nếu tôi nối các thanh gỗ ngắn thành những tam giác, giàn sẽ chịu lực như một cây gỗ dài, mà chỉ cần gỗ dài một phần ba.”
“Giàn tam giác thì thợ làm mái nhà vẫn dùng,” Aldric lắc đầu. “Nhưng mái nhà nhẹ. Một nhịp đá nặng gấp trăm lần, ngươi tưởng mấy thanh gỗ ngắn gánh nổi? Một thanh gỗ ngắn thì bẻ gãy bằng hai bàn tay.”
“Tôi sẽ cho ông xem.”
Anh làm một mô hình ngay buổi chiều đó, trên bãi cát trắng cạnh bến thuyền, trước mặt hơn chục công nhân tò mò. Hai chiếc ghế đẩu cách nhau hai gang. Trên đó, anh gác một thanh gỗ thông mỏng như đũa và treo một bao cát. Thanh gỗ cong xuống, rồi gãy giữa tiếng thở dài của những người xem.
Anh lại làm lại: ba thanh gỗ nhỏ tương tự, nhưng ghép thành giàn, nối bằng sợi dây gai và nêm gỗ. Bao cát được treo lên. Giàn chịu được. Anh thêm một bao nữa. Rồi thêm bao thứ ba, nặng gấp bốn mươi lần chính cái giàn. Mô hình rung nhẹ, rồi đứng vững.
Aldric lặng lẽ cúi xuống, ấn ngón tay vào một chỗ nối, rồi vào chỗ khác. Ông ngẩng lên, nhìn Hùng Minh như người nhìn một ảo thuật gia.
“Ta ở trong nghề ba mươi năm, đã dựng không biết bao nhiêu mái nhà,” ông nói chậm. “Chưa bao giờ ta nghĩ đến chuyện bắc nó nằm ngang dưới một nhịp đá.”
“Ông chưa cần nghĩ,” Hùng Minh nói. “Tôi chỉ ghép hai điều ông đã biết lại với nhau.”
Ông thợ già đứng thẳng dậy, phủi cát khỏi tay. “Nếu ngươi định làm thật, ta cần mười hai thợ mộc giỏi nhất, ngay đêm nay. Gỗ ngắn thì còn đủ dùng cho cả hai nhịp đầu. Nhịp giữa…”
“Nhịp giữa tôi sẽ nghĩ sau,” Hùng Minh nói, và nhìn về phía bờ đông, nơi những ngọn đèn lẻ loi của đám thuyền phà sáng lên dọc mép sông, từng chấm một, lặng lẽ, như đang nhìn lại anh.