Chương 6: Chiếc Hộp Gỗ Khổng Lồ
Muốn đặt một trụ cầu lên bậc đá nằm dưới chín mét nước, Hùng Minh cần một căn phòng khô ở đáy sông. Anh không có thép, không có bê tông, không có máy bơm. Anh có gỗ sồi, đất sét, và bốn trăm người.
Vì vậy họ đóng một chiếc hộp.
Nó được dựng trên bãi cát bờ tây, rộng mười bốn mét, dài bảy mét, cao mười một mét, thành kép bằng ván sồi dày, giữa hai lớp ván nhồi đất sét nhào kỹ, đáy để trống như chiếc hộp úp ngược. Ba mươi thợ mộc làm việc theo đội, mỗi đội một mặt, tiếng đục tiếng bào vang suốt bãi sông từ khi trời còn tối. Aldric đi giữa họ, ngón tay lướt dọc từng mối ghép, thỉnh thoảng gõ vào ván để nghe tiếng. Thấy chỗ nào lỏng, ông chỉ nói một chữ: “Làm lại.” Không ai cãi, vì ai cũng nhìn thấy ông đã không ngủ mấy đêm.
Bên kia bãi, Hùng Minh và đội thợ rèn dựng ba chiếc vít nước xếp thành bậc, chiếc dưới đổ nước vào miệng chiếc trên. Đó là ý tưởng anh vẽ lên mặt đất bằng que củi trong buổi họp đầu tiên: một ống gỗ dài đặt nghiêng, bên trong là một trục xoắn ốc quay quanh, mỗi vòng quay múc một ít nước đẩy dần lên cao. Anh còn nhớ tên người phát minh ra nó từ giáo trình cũ, nhưng ở đây cái tên ấy chẳng có nghĩa gì. Hai chiếc bánh xe nước dựng trên sà lan sẽ làm tay quay, dòng sông tự bơm nước ra khỏi nó.
“Một cái bơm không cần thợ?” Mira hỏi, mắt tròn xoe, trong lúc cô giữ đầu trục cho anh bôi mỡ lợn.
“Cần, nhưng nó cần dòng sông hơn,” Hùng Minh nói. “Mọi thứ trong nghề này đều như vậy. Làm sao để thứ đã có sẵn làm việc thay mình.”
Họ hạ thủy chiếc hộp vào ngày thứ mười tám. Sáu chiếc thuyền kéo, hai chiếc cột ở đuôi để hãm, hàng trăm người đứng dọc bờ. Chiếc hộp nổi chậm rãi, đáy ngập nửa mét, nghiêng một chút về bên trái rồi trở lại.
Seyla đứng ở mũi chiếc thuyền dẫn đầu, tay nâng chiếc bát đồng, mắt nhắm. “Bậc đá nằm về phía bên phải mười hai mét,” cô gọi to. “Thêm chút nữa. Dừng.”
“Dừng!” Hùng Minh hô.
Họ nhồi đá vào bốn góc chiếc hộp để nó chìm dần. Tiếng ván sồi cọt kẹt nghe như tiếng một con thú lớn đang ngáp. Khi mực nước dâng đến mép, chiếc hộp chạm xuống đáy, rung lên một cái, và Seyla mở mắt.
“Lệch hai gang tay phía thượng nguồn,” cô nói. “Nó chạm vào mép đá, nhưng chưa ngồi hẳn.”
“Hai gang tay được.”
“Ngươi nói được. Nhưng nếu trụ cầu ngồi lệch hai gang tay, mười năm sau…”
“Tôi sẽ không để nó lệch mười năm sau,” anh nói. “Cứ ngồi xuống đã.”
Họ bơm nước ra ngay chiều hôm đó. Hai bánh xe nước quay, ba chiếc vít bắt đầu rít lên, và nước sông bị hút dần ra khỏi lòng hộp, thành những vòi nước trong vắt đổ ào xuống sông. Hùng Minh đứng trên nắp hộp, chăm chú nhìn mực nước bên trong hạ từng ngón tay. Một mét. Hai mét. Ba mét. Bên dưới, ánh sáng đèn lồng bắt đầu rọi thấy sườn đá xám, trơn nhẫy bùn, cuối cùng là mặt bậc đá nền: phẳng, cứng, đúng như tiếng vọng của Seyla đã vẽ.
Có người hò lên. Rồi một tiếng la khác, thất thanh, át hẳn:
“Rò! Góc thượng nguồn!”
Anh nhảy xuống thang. Dưới đáy hộp, ánh đèn lập lòe chiếu lên một đường nước mỏng, rồi to dần: một khe hở giữa hai tấm ván ở góc thượng nguồn, chỗ dòng sông ép mạnh nhất, đang phun nước thành tia dài bằng cánh tay. Mỗi giây tia nước lại mạnh hơn. Bùn bắt đầu xói ra từ mép ván.
“Đất sét!” Aldric gầm lên. “Mang đất sét và nêm gỗ!”
Mira là người đầu tiên đến nơi, cô bé xách cả hai thùng đất sét ướt. Hùng Minh bắt đầu nhét nêm vào khe, nhưng tia nước quá mạnh, đẩy bật cả nêm ra. Nước ngập đến cổ chân, rồi đến đầu gối.
“Seyla!” anh gọi lên trên.
Cô đã ở trên thang. Cô nhảy xuống, nước bắn tung, chân chạm vào mặt đá. Cô nhìn vết nứt, rồi nhìn anh. “Tôi chỉ giữ được vài phút.”
“Đủ rồi.”
Cô giơ cả hai tay, lòng bàn tay hướng về phía khe hở, hít vào. Không khí rung lên như mặt trống. Tia nước phun ra bỗng dịu hẳn, chảy chậm như dầu, như một lớp thủy tinh vô hình đè lên khe. Hùng Minh nhét nêm. Aldric nhồi đất sét. Mira dùng cả hai bàn tay nhỏ ấn đất vào từng kẽ. Ba người ép ván, đóng nêm bằng búa gỗ, tiếng búa dội trong lòng hộp như tiếng tim đập.
“Hai phút,” Seyla nói, giọng đứt quãng, trán đẫm mồ hôi. “Hai… ba…”
“Xong,” Hùng Minh nói.
Cô buông tay. Không khí trở lại yên lặng. Khe nứt đứng im, nước chỉ còn nhỏ giọt, từng giọt, từng giọt.
Seyla dựa vào vách hộp, thở dốc, tóc dính bết vào trán. “Lần sau,” cô nói, “hãy báo trước khi ngươi định để cả con sông đổ lên đầu tôi.”
“Lần sau tôi đóng thêm hai lớp ván,” anh đáp, và cô bật cười khản đặc, tiếng cười đầu tiên của cô mà anh nghe thấy.
Hùng Minh cúi xuống xem lại mối nêm. Anh bước thêm một bước, đặt tay lên mặt đá nền dưới chân. Nó lạnh, phẳng, vững. Anh nghĩ đến phần móng gốc của hai trăm năm trước, và đến những người đã không đến được tầng này.
Aldric đứng bên cạnh anh, nước còn đọng trên ria. Ông cúi xuống, nhấc từ trong túi áo một viên đá vôi nhỏ, đặt lên bậc đá nền ngay giữa chiếc hộp.
“Viên đầu tiên,” ông nói. “Của thằng Tomas. Hồi bé nó đi đâu cũng nhặt đá vôi bỏ đầy túi áo. Hôm nay nó nằm ở đây.”