Chương 12: Bữa Cơm Dưới Mái Hiên

Hùng Lâm thức dậy từ bốn giờ sáng Chủ nhật, nhưng lần này không phải để gieo. Anh nhóm bếp, vo gạo cho nồi lớn nhất mà căn nhà gỗ có, nhặt hai rổ cải và một mớ hành lá, chọn mười hai quả trứng từ ổ của bà Cả. Lan Chi đến từ sớm, xắn tay áo, không hỏi, đứng cạnh anh thái hành. Hai người làm việc cạnh nhau trong sự im lặng dễ chịu, thỉnh thoảng cô nhắc anh đừng cho quá nhiều muối.

Giữa trưa, mười bốn người lục tục đến cổng. Bà Tư dẫn đầu, tay bế một cháu nhỏ, theo sau là chồng bà, mặc áo sơ mi cài cúc tận cổ như đi dự tiệc. Phía sau là chú Nam, người đã buông câu đùa cay độc ở hội trường, đứng ở cổng với vẻ của một người không biết mình nên cúi đầu hay ngẩng đầu. Hai gia đình ở cuối xóm đi cùng nhau. Rồi ông Thạch, mũ trong tay, đi cạnh một người phụ nữ gầy mà Lâm chưa từng gặp, vợ ông, bà Hòa, tóc búi thấp, quầng mắt thâm như bị ai chấm bằng ngón tay.

Con dê trắng chạy ra đón họ ở cổng, và bọn trẻ con ré lên. Chỉ vài phút sau, đàn gà đã bị đuổi chạy tán loạn, Bà Cả bay lên mái chuồng, còn bọn trẻ đứng bên dưới cười như nắc nẻ. Không khí đang cứng đờ bỗng dịu xuống.

Cụ Điền Bá đã ngồi sẵn ở giữa hiên từ lúc nào. Mọi người tự động xếp chỗ quanh cụ, chen vai trên băng ghế dài và những chiếc đòn kê vội. Lâm bưng nồi cơm ra, rồi bát canh cải nấu trứng bốc khói, rồi đĩa trứng chiên hành vàng ươm, rồi rổ cải luộc xanh còn nguyên màu. Anh không giới thiệu gì, chỉ nói: “Mời bà con.”

Có một khoảng lặng ngắn khi ai cũng chờ người khác động đũa trước. Chú Nam là người đầu tiên. Ông gắp một miếng trứng, nhìn nó như nhìn một thứ gì ngoài dự đoán, rồi đưa lên miệng. Ông nhai chậm. Rồi ông nhai chậm hơn. Rồi đặt đũa xuống, im lặng thêm một lúc, lấy tay áo lau miệng và nói, không nhìn ai: “Mẹ tôi hồi xưa nuôi gà, trứng có mùi này.”

Không ai đáp. Nhưng sau câu ấy, đũa của cả bàn cùng lên.

Bữa ăn kéo dài lâu hơn dự định. Người ta bắt đầu nói chuyện, lúc đầu về món ăn, sau về những chuyện khác. Bà Tư kể rằng từ hôm bà ăn canh cải anh gửi, chứng mất ngủ bao năm của bà giảm hẳn. Chồng bà bảo bà bỏ cả thói dậy lúc hai giờ sáng để kiểm tra khóa cửa. Một cô gái trẻ ở cuối xóm nói thằng con nhỏ của cô vốn biếng ăn, nay ăn hết bát cơm trộn trứng, lần đầu tiên sau nhiều tháng. Họ nói không phải để chứng minh điều gì, chỉ nói như người ta nói về thời tiết hay giá thóc. Lan Chi ngồi cạnh Lâm, mắt khẽ liếc sang anh, và anh hiểu cô cũng đang nghĩ điều giống anh: chuyện đó cứ để nó tự nói.

Cuối bữa, anh rót trà tỉnh khí thảo vào những chiếc chén sứt mẻ gom từ mọi chỗ. Bà Hòa cầm chén bằng cả hai tay, thổi nhẹ, nhấp một ngụm. Rồi bà ngồi yên. Khuôn mặt vốn căng như dây đàn của bà dần giãn ra, từng chút, như một nắm tay được mở chậm. Bà quay sang chồng, nói khẽ một câu mà cả hiên nghe rõ: “Ông ơi, tôi buồn ngủ.”

Ông Thạch nhìn vợ. Hầu như không ai thấy khóe mắt ông đỏ lên, trừ Lâm.

“Anh Lâm,” ông nói sau một lúc, “tôi phải nói một chuyện.”

Cả hiên im đi.

“Hôm qua tôi đã ký rồi.” Ông xoay xoay chiếc mũ trong tay. “Sau buổi họp. Họ ứng trước một khoản cho tôi trả nợ, tờ giấy đã đóng dấu. Tôi định nói với anh sớm hơn, nhưng…” Ông không nói hết câu.

Lâm đã biết. Anh đã thấy cái đơn trong tay ông ở hội trường, và biết rằng sự vắng mặt của lời trách móc trong mắt mình lúc này sẽ nói nhiều hơn mọi lý lẽ anh có thể dựng lên.

“Tôi hiểu,” anh nói. “Ông không có lỗi gì.”

“Tôi có.” Ông Thạch lắc đầu. “Tôi ngồi ăn cơm nhà anh, ăn xong rồi mới nói. Đó là điều tôi tệ.”

“Ông ăn tiếp đi.” Anh đẩy đĩa cải luộc về phía ông. “Với lại, tôi muốn nhờ ông một việc. Cái cổng nhà tôi lung lay ba tuần nay, tôi chưa biết cách buộc cho chắc. Ông có thể dạy tôi không? Đổi lại tôi chỉ ông cách gieo cải theo sương, mùa sau ông tự làm.”

Ông nhìn anh thật lâu, rồi nhìn xuống đôi bàn tay chai sần của chính mình. “Chỉ là đổi công,” ông nói.

“Chỉ là đổi công.”

“Được.” Giọng ông khàn. “Đổi công thì tôi nhận.”

Khi mọi người ra về, chiều đã ngả sang màu mật. Ở cổng, chú Nam dừng lại, tay đút túi quần, nhìn đi chỗ khác. “Tôi chưa nói là tin anh,” ông nói cộc lốc. “Tôi nói là tôi chưa ký. Cho đến khi nào còn chưa ký, tôi còn nghe.” Bà Tư và hai gia đình cuối xóm gật đầu theo, một cách không nói ra thành lời. Bốn nhà. Bốn nhà đang đứng bên anh, không chắc chắn, nhưng đứng.

Đêm ấy, khi Lan Chi đã về và cụ Điền Bá đã đi nghỉ, anh ra góc đất, ngồi xuống bên vạch năm sải chân, nơi con dê vẫn thường dừng. Trăng khuyết treo thấp. Dải ruy băng cam bên kia hàng rào phất phơ trong gió nhẹ, và dưới đất, qua lòng bàn tay áp xuống cỏ, anh nghe tiếng ngân quen thuộc.

Nhưng nó đã khác. Một nhịp bỏ lỡ, rồi nhịp tiếp theo lệch đi nửa phách, như một trái tim đang cố giữ nhịp trước một điều nó biết sắp đến. Anh ngồi đó rất lâu, không biết phải làm gì, ngoài việc ngồi cùng nó.