Chương 11: Thua Ở Hội Trường
Hội trường thị trấn có mùi sơn mới và mùi quạt trần chạy hết công suất. Khoảng tám mươi chiếc ghế nhựa xanh xếp thành hàng, gần kín người. Trước sân khấu, một tấm phông lớn in hình khu nghỉ dưỡng được dựng giữa rừng thông: những mái nhà thấp, hồ nước màu ngọc, một đôi vợ chồng áo trắng mỉm cười trên chiếc ghế dài. Phía bên phải, trên bàn tiếp tân, mấy xấp hồ sơ được xếp ngay ngắn, cạnh đó là một khay nước và một khay bánh.
Hùng Lâm ngồi ở hàng thứ tư, cạnh Lan Chi. Anh mang theo một cặp tài liệu dày và một cuộn giấy A0. Ở hàng đầu, bà Tư đã giành sẵn chỗ, quay xuống vẫy tay chào anh với vẻ lo lắng. Ông Thạch ngồi ở cuối phòng, sát cửa, mũ cầm trong tay, mắt không rời cái bục.
Trịnh Đức Vũ bước lên bục đúng tám giờ, áo vest xám, không cravat. Anh ta nói không cần micro vì hội trường đủ yên. Anh ta kể về khu nghỉ như người kể chuyện về một ngôi nhà mình sắp xây, chậm rãi, có cả chuyện đùa nhỏ về cái lạnh của nước suối. Hai trăm việc làm cho người địa phương trong năm đầu. Ưu tiên mua rau, trứng, thảo dược từ nông dân quanh vùng. Hỗ trợ học nghề cho thanh niên. Đền bù theo giá cao hơn khung quy định. Mỗi lời anh ta nói đều được chuẩn bị, đều dịu, và hầu như không ai trong phòng có thể bắt bẻ.
“Về nguồn nước,” Vũ nói khi tới phần cuối, “chúng tôi chỉ xin một giếng khoan, đã được cấp phép, sâu tối đa sáu mươi mét, có giám sát định kỳ. Nếu giếng của bất cứ hộ nào bị ảnh hưởng, chúng tôi cam kết khoan giếng thay thế miễn phí. Mời bà con đặt câu hỏi.”
Bà Tư giơ tay trước tiên. “Giếng nhà tôi cạn thì ai đền?”
“Chúng tôi, thưa bà.” Vũ cúi đầu một chút. “Ngay lập tức.”
Rồi anh ta nhìn xuống hàng thứ tư. “Tôi thấy anh Lâm đang giơ tay.”
Hùng Lâm đứng lên, tay ôm cuộn giấy A0. Đó là lúc anh nhận ra mình đã chuẩn bị rất nhiều về tầng nước, về lớp sét ngăn cách, về áp lực thủy tĩnh và tốc độ thấm, nhưng chưa chuẩn bị chút nào cho cảm giác tám mươi cặp mắt đổ dồn vào mình. Anh bắt đầu nói. Anh treo bản vẽ mặt cắt lên bảng, chỉ cho họ hai tầng nước, giải thích vì sao lỗ khoan sâu hơn lớp sét phải được trám kín đúng kỹ thuật, trình bày số liệu mực nước giếng anh đo hằng ngày suốt hai tháng qua, cho thấy độ nhạy của tầng cạn với bất kỳ xáo trộn nào ở tầng sâu. Anh nói chính xác, có thứ tự, có chú thích. Anh nói mười hai phút.
Một chị ngồi hàng ba ngáp. Một ông ở hàng sau lấy điện thoại ra xem. Giữa lúc anh đang chỉ vào biểu đồ, có tiếng ai đó từ phía cuối nói to, không quá gay gắt, chỉ đủ nghe: “Đất anh mua rẻ mà giờ giữ lại làm giá chứ gì.”
Vài người cười. Một giọng khác: “Anh ở thành phố về, nghỉ việc rồi, có lương hưu, nói thì dễ.”
Anh cố đáp. Anh nói rằng anh không mua đất để làm giá, rằng anh chỉ muốn bảo vệ nguồn nước chung. Nhưng anh nghe giọng mình đã khác, cao hơn, vội hơn, và giữa chừng nhận ra mình đang làm đúng điều Lan Chi đã cảnh báo: giành phần đúng mà đánh mất người nghe.
Vũ để anh nói hết, rồi mới đáp, giọng thân thiện, gần như tiếc nuối. “Anh Lâm nêu những mối lo hợp lý, và tôi thật lòng cảm ơn. Chúng tôi sẽ mời một đơn vị độc lập đo đạc trước và sau khi khoan, công bố kết quả công khai. Nếu số liệu của anh chính xác như anh nói, chúng tôi sẽ là những người đầu tiên điều chỉnh.” Anh ta mỉm cười với cả phòng. “Tôi nghĩ chúng ta có thể tin vào quy trình.”
Tràng vỗ tay nổi lên, rời rạc lúc đầu rồi lan dần. Không nhiều như anh sợ, nhưng đủ.
Buổi họp kết thúc sau nửa tiếng. Anh đứng cuốn tấm bản vẽ lại, tay hơi run, và cảm thấy từng bước chân người ra về đi lướt qua mình, nhẹ như không có ai ở đó. Ở bàn tiếp tân, hàng người bắt đầu xếp dài để nhận mẫu đơn đăng ký bồi thường. Anh nhìn thấy ông Thạch cuối hàng, mũ vẫn cầm trong tay, đầu cúi. Ông nhận một tờ giấy. Ông không nhìn về phía anh.
“Anh nói tốt,” Lan Chi bảo khẽ, cầm giúp anh đầu kia của cuộn giấy. “Hơi dài thôi.”
“Tôi thua rồi.”
“Anh chưa thua. Mới là vòng đầu.”
Ngoài bậc thềm hội trường, nắng đã lên cao. Cụ Điền Bá ngồi một mình ở bậc thang thấp nhất, chống gậy, không bước vào trong nửa bước. Anh không biết cụ đã ngồi đó từ bao giờ.
“Cụ nghe thấy không?” anh hỏi.
“Không cần nghe.” Cụ nhìn xuống con đường nhựa trước mặt. “Ngươi nói đúng. Nhưng ngươi nói bằng con số. Người ta thì nghe bằng cái bụng.”
Anh ngồi xuống bậc thang bên cạnh cụ, buông cuộn giấy xuống chân. “Vậy cháu phải nói thế nào?”
“Đâu phải nói.” Cụ nhún vai. “Hỏi ông y sĩ xem. Ông ấy bán thuốc chứ có thuyết trình gì đâu. Người ta đau, ông đưa chén thuốc. Người ta khỏi, người ta tự nhớ mình nợ ai.”
“Cho họ nếm?”
“Cho họ ngồi xuống,” cụ nói. “Cho họ ăn. Rồi hãy để họ tự tính.”
Anh nhìn tấm bản đồ vẽ công phu nằm cuộn dưới chân, đủ màu, đủ ký hiệu, đúng từng xen-ti-mét. Ngày mai là Chủ nhật. Trong bếp anh có gì? Mấy bó cải, ít hành, ít trứng, nồi gạo. Một chiếc hiên gỗ đủ chỗ cho chục người ngồi chen vai.
“Cháu sẽ nấu,” anh nói.