Chương 10: Nợ Của Ông Thạch

Ông Thạch đang vá lại cánh cổng tre ở đầu ruộng khi Hùng Lâm đến. Ông không ngẩng lên. Chiếc búa trong tay ông nện từng nhát ngắn, bền bỉ, vào cái đinh cong đã bị đóng và nhổ không biết bao nhiêu lần.

“Anh đến vì mấy cái cọc,” ông nói, khi Lâm còn cách hai bước chân.

“Vâng. Tôi muốn hỏi người ta định làm gì trên đất này.”

Ông Thạch đặt búa xuống, vuốt mồ hôi trên mặt bằng mu bàn tay. Gần hơn, anh thấy ông già hơn dáng đứng đã gợi ý. Mắt ông đỏ, quầng thâm dưới mi dày như người nhiều đêm ngồi bên giường bệnh. Ông chỉ cái ghế đá cạnh hiên, ra hiệu mời anh ngồi, rồi tự rót hai chén nước chè từ ấm đặt sẵn.

“Họ muốn khoan một giếng,” ông nói. “Giếng sâu, lấy nước cho khu nghỉ ở phía bắc. Đất tôi thấp, gần mạch nước, họ bảo thế. Họ trả tiền thuê dài hạn, cộng thêm một khoản mua đứt nếu tôi chịu bán phần đất giáp ranh.” Ông nhấp một ngụm. “Đủ để trả nợ.”

Lâm chưa kịp hỏi, ông đã kể tiếp, giọng đều đều như đọc một bản hợp đồng đã thuộc lòng. Thằng con trai ông, hồi cuối năm ngoái, đi xe máy trong đêm mưa và va vào một chiếc xe tải đỗ không đèn. Nó nằm ba tháng ở bệnh viện thành phố, phẫu thuật hai lần, hiện vẫn đang tập đi lại. Ông thế chấp mảnh đất này để lấy tiền viện phí, và khoản vay ấy đến hạn trong mười ngày nữa.

“Tôi có thể nói chuyện này với anh vì anh là người duy nhất không đến để mua đất của tôi,” ông nói. “Anh đến để cãi, hoặc để dạy tôi, đúng không?”

Lâm im một lúc. Anh nhặt một cành cây khô, vẽ lên nền đất trước hiên một đường ngang tượng trưng cho mặt đất, rồi hai dòng nước bên dưới, dòng cạn và dòng sâu, và một mũi khoan thẳng xuống từ phía trên.

“Tôi không dạy gì cả,” anh nói. “Tôi chỉ muốn ông xem cái này. Khoan sâu tám mươi, chín mươi mét ở chỗ này không chỉ lấy nước. Mũi khoan đi qua lớp đất sét ngăn cách hai tầng nước. Nếu lỗ khoan không được trám kín cẩn thận, nước từ tầng cạn sẽ rút xuống tầng sâu, mà phần lớn giếng cạn của cả xóm này đang nuôi bằng tầng cạn. Giếng nhà ông, giếng nhà bà Tư, mảnh đất của tôi…”

“Anh nói đúng hay sai tôi không biết.” Ông Thạch nhìn hình vẽ, vẻ mặt không đổi. “Tôi chỉ biết hạn trả nợ còn mười ngày.”

Anh biết đó không phải câu trả lời cho điều anh vừa nói. Nhưng đó là câu trả lời đúng nhất. Anh nhìn xuống nét vẽ nguệch ngoạc trong đất và thấy nó bé nhỏ, kỳ cục, sạch sẽ một cách vô dụng.

“Tôi có thể giúp được một phần,” anh nói. “Tiền của tôi không nhiều, nhưng tôi…”

“Không.” Ông Thạch ngắt lời, không giận dữ, chỉ rất chắc. “Anh cứ giữ lấy. Tôi sống năm mươi mấy năm trên mảnh đất này, chưa nhận tiền của ai chỉ vì họ thương hại.”

Ông đứng dậy cầm búa lên. Cuộc nói chuyện đã xong.

Lâm bước ra cổng, Lan Chi đang đợi bên chiếc xe máy ở đầu bờ ruộng. Cô nhìn anh, rồi nhìn hình vẽ phai dần trên nền đất, không hỏi gì cho đến khi hai người đi được một đoạn.

“Anh thắng được cuộc tranh luận kiểu đó thì cũng thua,” cô nói.

“Tôi đâu có thắng.”

“Đúng. Vậy là anh thua hai lần.” Cô thở dài, thoáng nhăn mặt vì chính câu đùa của mình. “Xin lỗi.”

Họ dừng lại bên một cọc tiêu, cái cuối cùng trong hàng mà anh bỏ sót lúc sáng. Quanh thân cọc có buộc một tấm nhựa ép. Anh cúi xuống đọc: tên Xuân Hòa Nghỉ Dưỡng, số giấy phép thăm dò nước dưới đất, thời hạn hiệu lực, và một dòng chữ in đậm: độ sâu tối đa cho phép sáu mươi mét. Ở dưới cùng, một thông báo nhỏ: buổi giới thiệu dự án sẽ diễn ra vào sáng thứ Bảy tuần này, tám giờ, tại hội trường thị trấn, kính mời bà con tham dự.

“Sáu mươi mét,” anh lẩm nhẩm. “Giếng của cả xóm này cạn hơn thế. Nhưng cái mạch dưới gốc hòe…”

“Cái mạch dưới gốc hòe mà anh không thể giải thích cho cơ quan nào.” Lan Chi khoanh tay. “Anh nói với người ta là có một dòng nước chảy ngầm mà ông y sĩ hai trăm năm trước nhắc đến à?”

“Tôi nói về tầng nước. Tầng nước thì có số liệu.”

“Vậy anh cần số liệu.” Cô nhìn anh, nửa nghiêm nửa đùa. “Anh làm kỹ sư mười lăm năm. Tôi tin anh làm được.”

Tối đó, anh trải tấm bản đồ khu vực lên bàn, bên cạnh số liệu mực nước giếng anh tự đo từ ngày đến đây, bản vẽ mặt cắt đất, vài tờ ghi chép từ phòng thí nghiệm. Anh làm việc với một thứ hăng hái trầm ổn mà chính anh cũng ngạc nhiên. Lúc mười giờ, anh đã vẽ xong hai trong ba sơ đồ cần có.

Anh nhìn đồng hồ. Rồi nhìn bảng lịch treo trên tường, dòng chữ to nhất: ngủ đủ tám tiếng.

Anh đứng dậy, gấp bản đồ cất vào hộc bàn, dọn bút chì vào hộp, tắt đèn. Nằm xuống giường, anh nghe thấy tiếng ngân quen thuộc từ nền đất dưới ván sàn. Đều, thấp, gần như tiếng thở của một người ngủ ở phòng bên cạnh. Anh nhắm mắt, nghĩ tới ông Thạch và thằng con trai tập đi, nghĩ tới thứ Bảy, và nghĩ rằng chưa biết thứ Bảy sẽ thế nào, nhưng ít nhất anh sẽ đến đó với một cái đầu tỉnh táo.