Chương 8: Điều Đất Đòi
Bác sĩ của phòng khám thị trấn là một người đàn ông đứng tuổi, nói ít và đo huyết áp hai lần vì không tin vào lần đầu. Ông ghi vài dòng lên đơn thuốc, gập lại, rồi bảo Lan Chi, không bảo Lâm: “Hai tuần. Không cuốc, không bưng, không thức khuya. Nếu cậu ấy lại ngã, lần sau chưa chắc có người đi ngang qua.”
Hùng Lâm nằm trên chiếc giường gỗ trong nhà, mắt nhìn trần, cố gắng nghĩ xem ba trăm bó tỉnh khí thảo đang chết dần ngoài kia sẽ bù đắp thế nào. Lan Chi ngồi trên chiếc ghế đẩu cạnh cửa sổ, tay cầm một cốc nước ấm, không nhúc nhích.
“Anh đang tính toán trong đầu,” cô nói. “Nhìn mặt là biết.”
“Tôi chỉ nghĩ cách…”
“Tôi chăm gà bệnh lâu hơn thời gian tôi quen anh, và gà không cãi.” Cô đưa cốc nước. “Uống đi.”
Anh uống. Trong nước có vị tỉnh khí thảo. Cô lấy từ mấy bụi dưới hàng rào, những bụi chưa ai động tới, vốn vẫn xanh mướt dù phần còn lại của luống đã héo.
Ba ngày đầu anh chỉ ngủ, dậy ăn cháo cô nấu, rồi lại ngủ. Ngày thứ tư, cụ Điền Bá chống gậy bước vào cổng, trong tay là chiếc hộp thiếc quen thuộc. Cụ không hỏi thăm sức khỏe, chỉ lấy cuốn sổ cổ ra, lật đến một trang gần cuối, và đặt trước mặt anh.
“Đoạn này ngươi đọc lướt qua,” cụ nói. “Ta thấy ngươi đọc, và ta thấy ngươi lướt.”
Anh nhìn xuống. Đó là một đoạn dài hơn các đoạn khác, nét chữ nghiêng và gấp hơn như được viết khi người viết đang mệt. Anh đọc chậm, tay chỉ theo từng dòng.
“Thuốc chữa người kiệt sức không nên do người kiệt sức trồng ra. Cây nhận hơi ấm của kẻ chăm sóc nó. Bàn tay run thì lá cũng run. Ta từng gieo cả vườn trong lúc lòng nôn nóng, và cả vườn thành cỏ. Đất không đòi nhiều, đất đòi thật.”
Anh đọc hết một lượt, rồi đọc lại. Từ đầu mùa, ở luống gieo muộn vì thiếu ngủ, anh đã ghi dòng “người gieo: thiếu ngủ” vào sổ, đã nhìn thấy dữ liệu mà không chịu xem nó là kết luận. Anh dùng hai chữ “ngẫu nhiên” để dối chính mình.
“Biến số là cháu,” anh nói, chậm rãi, như đọc kết quả của một thí nghiệm mà mình là chuột bạch. “Không phải phân, không phải nước. Cháu.”
“Ừ.” Cụ ngồi xuống chiếc ghế đẩu Lan Chi vừa đứng dậy nhường. “Ông ấy cũng mất mấy năm mới biết. Ngươi mất có hơn một tháng. Đừng buồn.”
Lan Chi, đứng ở cửa với khay cháo, nhìn hai người và không hỏi gì. Anh thầm cảm ơn cô vì điều đó.
Tuần thứ hai anh bắt đầu đi lại. Mỗi sáng anh ra sân khi sương còn đọng, đứng nhìn mảnh đất thay vì làm gì đó với nó, lần đầu tiên sau cả tháng. Anh dừng cuốc, dừng máy bơm, dừng cả đèn pin. Luống thứ bảy đã bị anh lật tung, anh để nguyên mặc cho cỏ dại mọc lại từ hạt rơi, và cỏ nhú lên trong ba ngày, xanh mướt như vừa được xin lỗi. Anh chia lại các luống, mỗi bảy luống bỏ một luống, và treo trên tường căn nhà gỗ bảng lịch mới, lần này không kẻ màu. Gieo lúc sương. Gặt lúc chiều tắt. Một ngày nghỉ trong bảy ngày. Ngủ đủ tám tiếng, bảng lịch ghi thế, bằng nét chữ to nhất.
Cây hồi phục chậm hơn anh nghĩ, nhưng đều. Đến ngày thứ chín, anh nhìn thấy lớp phấn bạc trở lại ở mặt dưới những chiếc lá đầu tiên, lấp lánh như bụi kim loại mịn. Bà Cả đẻ lại hai quả trứng buổi sáng, rồi ba. Nước giếng đá hết đắng.
Anh đếm lại số cây còn sống, cẩn thận, cộng trừ hai lần. Tính cả những nhánh mới giâm, anh có thể giao một trăm hai mươi bó, trễ hạn hai tuần, không hơn.
Anh gọi cho Vũ vào một buổi sáng, ngồi trên bậc thềm, lưng thẳng, hít thở đều.
“Tôi phải nói thẳng với anh,” anh bắt đầu. “Tôi không giao nổi ba trăm bó. Tôi giao được một trăm hai mươi bó, trễ hai tuần, nhưng đúng chất lượng. Nếu phía anh cần đủ số, tôi sẽ hoàn lại tiền cọc phần còn thiếu, kèm lời xin lỗi.”
Đầu dây bên kia im lặng chừng mười giây. Anh nghe thấy tiếng bút gõ nhẹ trên mặt bàn.
“Anh Lâm,” Vũ nói, giọng vẫn nhẹ như mọi lần. “Tôi đã báo cả con số lẫn thời hạn lên trên rồi.”
“Tôi hiểu. Tôi xin lỗi. Tôi đã nhận lời trước khi hiểu rõ khả năng của mảnh đất. Lỗi của tôi.”
“Được. Một trăm hai mươi, trễ hai tuần.” Tiếng bút ngừng. “Không sao, tôi sẽ giải thích. Những người làm việc thật thà như anh hiếm lắm.” Vũ ngừng một chút. “Nhân tiện, anh đã nghĩ đến chuyện bán đất chưa?”
Anh nắm lấy điện thoại chặt hơn. “Tôi vừa mới mua.”
“Tôi biết. Công ty sẵn sàng trả gấp năm lần giá anh đã mua. Khu vực đó sắp thay đổi nhiều, Hùng Lâm ạ. Sẽ có đường, có điện, có người. Một mảnh đất nằm giữa mà không hòa vào quy hoạch thì ít khi yên được.”
Anh nhìn ra mảnh đất. Ở góc xa, cây hòe già khẽ lay, vài chiếc lá nghiêng mình trong ánh nắng sớm. Con dê trắng đứng ngoài vạch năm sải chân, ngoan ngoãn gặm cỏ.
“Cảm ơn anh,” anh nói. “Câu trả lời của tôi là không.”
“Đừng vội trả lời.” Giọng Vũ không đổi. “Tôi cứ để ngỏ. Chúc anh một ngày tốt.”
Cuộc gọi kết thúc. Anh ngồi yên một lúc lâu.
Cụ Điền Bá, ngồi ở phiến đá bên hàng rào từ lúc nào anh không hay, hỏi vọng sang: “Hắn nói gì mà ngươi đứng hình như vậy?”
Anh kể lại. Cụ nghe, không bình luận, chỉ nhìn chằm chằm vào bàn tay anh đang đặt trên đầu gối.
“Không run,” cụ nói.
Anh nhìn xuống. Thật vậy, mười ngón tay nằm yên, nhẹ và vững, dù anh vừa từ chối một món tiền không nhỏ.
“Vậy thì được,” cụ đứng dậy, chống gậy. “Ngày mai ta với ngươi đào dưới gốc hòe. Ngươi đã sẵn sàng.”