Chương 5: Cô Bác Sĩ Thú Y

Lũ gà bắt đầu ủ rũ vào tuần thứ hai.

Hùng Lâm mua sáu con gà mái và một con dê cái trắng ở chợ phiên cách đó một giờ xe, theo lời khuyên của chính bà bán hàng: gà cho trứng, dê cho cỏ sạch và phân tốt. Ban đầu mọi thứ yên ổn. Sau đó lông gà xơ xác, mắt lim dim, cả đàn cứ co cụm ở góc chuồng, trứng thì thưa dần rồi ngừng hẳn. Anh đọc hết tài liệu mình có, kiểm tra nước, vệ sinh chuồng hai lần mỗi ngày, mà vẫn không khá hơn. Chiều thứ Năm, bà Tư bán rau ngoài chợ, người anh vừa quen qua vài câu hỏi han, bảo anh: “Cậu gọi cô Chi đi. Bác sĩ thú y của vùng này, giỏi lắm.”

Cô Chi đến vào sáng hôm sau, trên chiếc xe máy cũ phủ bùn khô tới tận yên, đeo ủng cao su và vác một túi vải sờn quai. Lan Chi chừng ba mươi tuổi, tóc buộc gọn, nói ít và nhìn kỹ. Cô không chào hỏi nhiều, chỉ hỏi chuồng ở đâu rồi ngồi thụp xuống trước đàn gà, lật cánh, soi mắt, nắn diều, ngửi hơi thở từng con.

“Không có ký sinh trùng. Không có dấu hiệu virus. Phân hơi lỏng nhưng không đáng ngại.” Cô đứng dậy, phủi tay. “Anh cho chúng ăn gì?”

Anh đưa cô bao cám công nghiệp, loại nhãn xanh mà bà bán gà đã giới thiệu. Cô đọc thành phần ở mặt sau, cau mày, rồi đọc lại một lần nữa. “Có chất kích thích tăng trưởng, có thuốc phòng bệnh liều thấp. Bình thường gà ăn món này vẫn khỏe.” Cô ngẩng lên nhìn quanh mảnh đất, ánh mắt dừng ở đám cải xanh mướt trên các luống. “Nhưng đây không phải bình thường, đúng không?”

Hùng Lâm kể về luống số năm, về những chiếc lá cháy mép sau khi bón phân đúng liều. Anh nói cẩn thận, chỉ nêu quan sát, không nhắc gì đến cuốn sổ hay những giọt sương ấm. Cô nghe, tay vẫn nắm bao cám, và nét mặt dần đổi khác.

“Người thuê trước anh cũng nuôi gà,” cô nói. “Sáu mươi con. Mất sạch trong một mùa. Tôi là người được gọi đến. Tôi xét nghiệm đủ thứ, không tìm ra gì.” Cô lắc đầu. “Tôi vẫn nghĩ mãi chuyện đó. Cứ như đã bỏ sót một con số nào đó trong đề bài.”

“Thử đổi thức ăn xem,” anh đề nghị. “Bỏ hết cám công nghiệp. Cho ăn rau cải từ luống, cơm thừa, ít cám gạo thường, và lá cắt tỉa của mấy bụi thảo dược dưới hàng rào.”

“Anh định thí nghiệm lên gà của anh?”

“Gà đang ốm rồi. Thí nghiệm này không làm chúng tệ hơn.”

Cô nhìn anh lâu hơn cần thiết, rồi khẽ bật cười. “Được. Tôi sẽ quay lại sau bốn ngày.”

Bốn ngày sau, đàn gà đã chạy lăng xăng quanh sân, cánh vỗ phành phạch, cặp mào đỏ rực. Con mái đầu đàn, một con nâu có khoanh cổ trắng mà anh gọi là Bà Cả, đang rượt theo anh để đòi mớ rau cải trong tay. Lan Chi đứng bên hàng rào nhìn cảnh đó, hai tay chống hông, ngạc nhiên không buồn che giấu.

“Chúng đẻ chưa?”

Anh dẫn cô đến chuồng. Có năm quả trứng trong ổ rơm, vỏ hơi sẫm màu hơn thường lệ. Cô nhặt một quả, gõ nhẹ vào mép bát sứ, và lòng đỏ rơi ra cao tròn như một chiếc cúc áo, màu cam đậm đến mức gần như đỏ, lòng trắng quánh giữ nguyên hình, không loang.

“Tôi chưa từng thấy trứng nào như vậy,” cô nói chậm rãi. “Không phải ở chợ, không phải ở trại giống, cũng không ở nhà bà nội tôi nuôi gà thả vườn.” Cô lấy từ túi ra ba chiếc hộp nhựa nhỏ. “Tôi mang vài quả về phòng xét nghiệm nhé. Đo carotenoid, axit béo, mọi thứ có thể đo được.”

“Cô cứ lấy.”

“Anh không nghĩ nó có gì lạ à?”

Anh nghĩ một lúc. “Tôi nghĩ nó thú vị. Tôi muốn biết lý do.”

Cô gật đầu như đó mới là câu trả lời đúng.

Lúc quay ra, con dê trắng đang gặm cỏ ở luống thứ bảy, luống nghỉ, nơi cỏ dại đã mọc ngang đầu gối. Anh chỉ cho cô một chuyện khác mà anh để ý từ mấy hôm nay: con dê dạo khắp mảnh đất, nhưng khi đến gần góc xa nơi cây hòe già đứng, cách chừng năm sải chân, nó dừng lại như bị ai gọi tên.

Lan Chi dắt dê đi thử. Con vật đi theo cô một cách dễ dãi cho tới ngay vạch đó, rồi hạ thấp đầu xuống, hai chân trước chôn xuống đất, không chịu bước thêm. Cô kéo nhẹ dây. Nó kêu một tiếng rất khẽ, ngoan ngoãn.

“Không phải sợ,” cô nói sau một lúc quan sát. “Dê sợ thì lồng lộn, rùng mình, dựng lông gáy. Con này tai thẳng, đuôi thả lỏng, mắt nhìn về phía cây.” Cô nghiêng đầu. “Nó đang lịch sự.”

“Lịch sự?”

“Như người đứng trước cửa nhà người lạ, chưa ai mời vào.” Cô buông dây, và con dê lùi lại hai bước rồi quay đi gặm cỏ như không có chuyện gì xảy ra. “Tôi làm nghề hơn mười năm, đây là lần đầu tôi thấy một con dê biết phép tắc.”

Hùng Lâm nhìn theo con vật, rồi nhìn sang cây hòe nứt toác với vài chiếc lá rung rinh nơi cuối đất. Anh muốn kể, nhưng chưa biết kể từ đâu.

“Tôi không hỏi anh đất này có gì,” cô nói, như đọc được ý nghĩ ấy. Cô đeo túi lên vai, kéo khóa chiếc hộp đựng trứng. “Nếu anh bảo có gì đó, tôi sẽ không cười. Nhưng tôi sẽ đòi kết quả xét nghiệm trước khi tin. Anh thấy thế có công bằng không?”

“Công bằng.” Anh thấy mình đang cười. “Tôi cũng làm việc theo cách đó.”

“Vậy thì tuần sau tôi quay lại,” cô nói, đã bước nửa vòng ra cổng. “Mang theo giấy tờ. Và nhớ giữ cho Bà Cả đừng rượt tôi nữa.”