Chương 15: Kỳ Thi Của Mười Hai Học Trò
Mùa xuân năm sau, trên cửa chính dãy nhà gỗ ở Dunmoor có treo tấm bảng khắc chữ do ông Harl đóng bằng đinh sắt: Trường Y Thuật. Bên dưới là năm điều của Bộ Quy Tắc Sạch, khắc gọn từng dòng, ai cũng đọc được kể cả đứa trẻ vừa học chữ. Nhà xay bên suối vẫn đứng đó, bánh xe nước đã được gỡ rêu, quay chậm theo dòng chảy và đẩy một cây búa gỗ nhỏ đập đều đặn vào chiếc máng, dùng để nghiền thảo dược cho Corvin.
Ngày thi thực hành đầu tiên của lớp, Thanh Bình đứng ở góc sân với một điều kiện tự đặt ra cho mình: anh không được chạm vào dụng cụ. Anh có thể cầm đèn, có thể đứng nhìn. Chỉ thế.
Đám học trò mặc áo vải trắng do chính tay họ giặt, tụ tập quanh chiếc bàn mổ đóng bằng gỗ sồi, mặt lo lắng hơn cả khi thi viết. Bà Brenna ngồi trên ghế mây ở đầu sân, chiếc áo len cũ khoác ngoài, tay cầm cuốn sách khâu bằng chỉ gai nay đã dày gấp ba. Corvin ngồi bên bà, cạnh ông là Isolde mười hai tuổi, má hồng hào, đang tò mò nhìn từng dụng cụ trên khay. Hobb ngồi trên một chiếc ghế gỗ, cái chân giả bằng gỗ bạch dương đặt duỗi ra phía trước, đánh bóng như vật gia bảo. Gareth đứng sau lưng ông, đôi tay khoanh trước ngực.
Chưa kịp đọc đề, thì có tiếng người la thất thanh từ phía ngoài cổng.
Hai người thợ rừng chạy vào, đỡ giữa họ một người thứ ba có chiếc quần dài sẫm máu đến tận gối. Thanh Bình nhận ra ngay: Wick, thợ rừng trẻ nhất đội của Gareth. Lưỡi rìu đã trượt khỏi thân gỗ và cắt sâu vào đùi trái. Máu rỉ qua lớp vải tạm bằng áo choàng của đồng đội, từng nhịp, từng nhịp.
Mười hai học trò đứng bất động. Cả sân đứng bất động. Rồi mọi cặp mắt, như theo bản năng, quay về phía Thanh Bình.
Anh lùi một bước về phía sau, tay vẫn cầm cây đèn. Chỉ lắc đầu, rất khẽ.
“Tobin,” bà Brenna nói từ ghế mây, giọng bà không lớn nhưng đủ vang cả sân. “Ngươi là người đầu tiên của lớp này. Làm đi.”
Tobin hít một hơi dài, rồi bước tới. Đôi tay cậu vẫn còn run khi chạm vào vết thương, nhưng giọng cậu thì đều: “Đặt anh ấy lên bàn. Benet, cân người, tính liều thuốc ngủ. Mara, ngồi canh hơi thở, chỉ canh hơi thở, đừng làm gì khác. Selwyn, sổ ghi.” Cậu ngẩng lên, nói với hai người khiêng. “Cầm chặt đầu gối anh ấy. Ép lên chỗ này. Chặt hơn nữa.”
Thanh Bình cầm đèn đứng sau vai cậu, nhìn chàng trai từng bị khúc gỗ hất văng vào đá giờ rửa tay bằng cồn, mở vết thương, đi tìm mạch máu. Máu trào ra khi Tobin nới nhẹ tay ép. Cậu chần chừ nửa giây, và Thanh Bình biết chỉ cần một câu nhắc là cậu sẽ làm đúng, nhưng anh ngậm chặt môi. Tobin nghiêng đầu, nhìn dòng máu để lần theo đầu mạch, kẹp lấy nó rồi buộc một nút chỉ gai. Dòng máu ngừng.
“Thêm một nút nữa cho chắc,” Thanh Bình nghe mình thốt ra, và tự rủa trong lòng. Nhưng Tobin chỉ gật đầu, buộc thêm. Cậu không ngoái lại, cũng không xin lỗi.
Họ làm việc suốt gần một giờ. Benet đọc con số liều thuốc ngủ không một chút do dự. Mara đếm nhịp thở lên tiếng đều đặn như đồng hồ nước. Khi Wick tỉnh dậy ở chiếc giường kê cạnh nhà xay, câu đầu tiên anh ta nói là xin lỗi vì làm bẩn quần mới, và cả sân bật cười, tiếng cười cuối cùng cũng đủ lớn để át tiếng tim đập của mười hai học trò.
Thanh Bình đặt đèn xuống. Trong lòng bàn tay anh có vệt mồ hôi dài của một người vừa chạy cả quãng đường.
“Ca này tôi không có phần nào cả,” anh nói với bà Brenna, giọng gần như thì thầm.
“Ta thấy,” bà đáp. “Ngươi cầm đèn, và nói thừa một câu.”
Bà chống tay đứng dậy, vỗ tay ba tiếng. Cả lớp xếp hàng, lưng thẳng. Corvin đứng sau bà, hai tay chắp. Với tư cách người đứng đầu việc giảng dạy, bà đọc tên từng học trò, mười hai cái tên, và sau mỗi cái tên, Isolde giơ lên cho người đó một dải lụa trắng cô bé thêu bằng chính đôi tay đang hồi phục của mình.
Khi mọi người tản ra, Thanh Bình bước đến chiếc bàn mổ. Anh lấy từ túi áo choàng một túi vải nhỏ đã sờn, miệng buộc dây da. Anh mở ra: kéo, dao, kim, chỉ, một ống cồn thủy tinh đã rỗng từ lâu mà anh vẫn giữ. Bộ dụng cụ ban đầu của hệ thống. Nó đã đi theo anh từ khu rừng ngày đầu tiên, qua nhà xay, qua Reedmoor, qua phòng khách Đại Y Sư.
“Cái này của cậu,” anh nói với Tobin.
Tobin nhìn túi vải, rồi nhìn anh. “Chú còn cần nó.”
“Không. Tôi có những thứ khác để dùng.” Anh đặt nó vào tay cậu. “Nó sinh ra là để mở đầu một việc. Bây giờ việc đã có người làm, thì bộ dụng cụ cũng nên về với người làm.”
Tobin siết chặt túi vải, và nói một câu mà anh nhớ mãi: “Cháu sẽ rửa nó mỗi ngày.”
Vào giờ chiều, khi sân đã vắng, có tiếng gọi nhỏ nhẹ ngoài cổng. Thanh Bình quay lại, thấy một cô bé mười tuổi, đứng nghiêm, hai tay ôm một chiếc giỏ đan, nước da rám nắng, tóc buộc đuôi ngựa. Cô bé từ Reedmoor đến, đi suốt hai ngày, và theo sau cô là người cha chèo xuồng đang đứng ngượng ngùng bên hàng rào.
“Cháu hứa với chú,” cô bé nói, đặt giỏ lên bậc cửa. Trong giỏ, mười con cá khô xếp ngay ngắn như hàng quân nhỏ. “Mùa thu năm trước cháu chưa đi được xa. Bây giờ mùa xuân, cháu mang đủ rồi.”
Thanh Bình ngồi xuống, ngang tầm mắt cô bé. Anh cầm lấy con cá đầu tiên, và thấy bàn tay mình đang run, không phải vì mệt.
“Cháu tên gì?” anh hỏi. Anh nhận ra mình chưa bao giờ hỏi.
“Lina.”
“Lina,” anh nhắc lại. “Cảm ơn cháu. Chú chưa nhận được món quà nào đẹp hơn thế.”
Phía sau họ, từ nhà xay, bánh xe nước vẫn quay đều, và tiếng búa gỗ nhỏ vẫn gõ nhịp chậm, đều, không ngừng.