Chương 6: Chiếc Cưa Của Thợ Rèn
Người ta đặt Hobb lên cánh cửa gỡ từ chuồng bò, bốn người khiêng, máu thấm đen cả tấm vải thô bó quanh cẳng chân trái. Ông là một thợ đá vạm vỡ, cao gần hai mét, nhưng lúc này mặt xám như tro và đôi môi trắng bệch. Vợ ông, Marta, chạy theo cánh cửa, tay nắm chặt vạt váy, không dám khóc.
Thanh Bình cúi xuống, gỡ vải ra, và hệ thống hiện chữ ngay:
[Dập nát cẳng chân trái dưới gối, đứt động mạch chày sau, mất mạch ngoại vi. Không thể bảo tồn. Cắt cụt dưới gối trong vòng hai giờ để tránh nhiễm độc máu] Anh hít vào một hơi. Ở bệnh viện cũ, quyết định này luôn đi kèm một hội đồng, hai bản đồng thuận và một bác sĩ gây mê. Ở đây, anh có một con dao, một bà lão giữ nhịp thở, và một người đàn ông đang tỉnh táo nhìn anh.
“Hobb, anh nghe tôi nói,” anh nói chậm. “Chân anh không giữ được. Nếu để nó, chất độc từ chỗ dập sẽ vào máu và anh chết trong hai ngày. Tôi phải cắt bỏ phần dưới đầu gối. Anh còn sống, còn đi lại được với một cái chân gỗ.”
Người thợ đá nhắm mắt thật lâu. Ngoài cửa, tiếng búa của ai đó dội lên rồi tắt hẳn, như cả làng đang nín thở. Khi Hobb mở mắt, ánh nhìn đã bình tĩnh đến lạ.
“Có đau không?”
“Không, nếu thuốc của bà Brenna và tôi đúng. Nhưng tôi sẽ không hứa hơn thế.”
“Ta tin bà Brenna ba mươi năm rồi.” Hobb nuốt khan. “Làm đi.”
Họ chuẩn bị trong nhà xay, nơi bàn mổ là hai cánh cửa ghép lại, trải vải đã nấu qua. Thanh Bình rửa tay bằng xà phòng của bà Brenna rồi bằng cồn mới chưng. Anh có kéo và dao, nhưng không có cưa xương. Anh chạy ra rèn của Harl, giữa cái nóng ngột ngạt và mùi than, đưa cho ông thợ rèn cái lưỡi cưa nhỏ mà thợ rừng dùng tỉa cành. “Mài cho tôi thật mịn răng, thật mỏng sống. Càng nhanh càng tốt.”
Harl không hỏi một câu. Ông kẹp lưỡi cưa vào bàn mài, đá lửa bắn thành chùm. Chưa đầy nửa giờ, ông đưa lại cho anh một lưỡi thép sáng loáng, nguội trong thùng nước. “Cái này cắt được cả sừng bò rừng,” ông nói. “Dùng cho tử tế vào.”
Khi Thanh Bình quay về, trong nhà xay có thêm một người lạ.
Một thanh niên trạc hai mươi hai tuổi, mặc áo xanh thẫm thắt dải lụa vàng, tóc chải gọn, đứng tựa cạnh khung cửa. Nhìn dải lụa, bà Brenna bặm môi và bảo nhỏ: “Selwyn, học trò của Hội Y Thảo Valdren. Tuần nào cậu ta cũng đi thu phí hành nghề thay cho Đại Y Sư. Bữa nay cậu ấy đến đúng lúc.”
“Tôi nghe nói ở đây có chuyện lạ,” chàng trai nói, giọng thận trọng nhưng không thù địch. “Người ta bảo có kẻ rạch bụng người sống. Tôi đến để biết nó thế nào trước khi về báo.”
“Cậu đến xem hay đến cản?” Thanh Bình hỏi, tay vẫn đang buộc dải vải quanh đùi Hobb.
Selwyn do dự. “Tùy xem tôi thấy gì.”
“Vậy thì cầm lấy cái đèn,” Thanh Bình nói. “Giơ cao, đừng làm bóng đổ lên tay tôi. Nếu cậu thấy muốn nôn thì ra ngoài, đừng ngất trong này.”
Thanh niên mở miệng định cãi, nhưng cuối cùng cầm lấy cây đèn.
Bà Brenna đưa chén thuốc cho Hobb. Tính theo cân nặng của người thợ đá, bà pha đúng liều giữa lần hai và lần ba của con heo Barley, thêm một giọt cho an toàn, rồi lập tức kéo ghế ngồi sát đầu giường, hai ngón tay đặt dưới mũi bệnh nhân. Trong năm phút, Hobb nói ngọng, rồi cười lảm nhảm, rồi nhắm mắt. Thanh Bình véo nhẹ vào mu bàn tay ông. Không động đậy.
“Bắt đầu.”
Anh thắt dây cầm máu ở đùi, rồi cắt. Bàn tay anh đã làm việc này trong trí nhớ mười hai năm, nhưng chưa bao giờ trên ánh sáng đèn dầu rung rinh và bàn mổ ghép bằng hai cánh cửa. Anh cô lập mạch, buộc từng đầu, rồi đến lượt cưa xương. Tiếng cưa của Harl kêu một âm gọn, sắc, ngắn.
Ở phía sau anh, ánh đèn của Selwyn rung lên một lần và rồi vững lại.
“Hơi thở?” Thanh Bình hỏi mà không ngẩng đầu.
“Đều,” bà Brenna đáp. “Mười hai nhịp.”
“Tiếp tục đếm.”
Phần còn lại là việc của đôi tay: cắt gọn mô, tạo vạt da, khâu từng lớp, rửa bằng nước muối nguội. Khi anh đặt kim xuống, trong nhà xay chỉ còn tiếng thở nhẹ của người bệnh và tiếng bà Brenna thì thầm đếm. Anh nhìn đồng hồ cát mà ông Hamm cho mượn: một giờ mười phút.
Hobb tỉnh khi mặt trời đã lặn. Ông nhìn trần nhà một lúc, hỏi bằng giọng khàn: “Xong chưa?” Rồi nhìn sang tấm chăn, thấy chỗ chăn dẹp xuống. Ông im lặng. Marta nắm chặt tay chồng.
“Tôi đã mơ thấy bà ngoại,” Hobb nói chậm rãi. “Bà làm bánh mật ong, chưa hề đau. Hóa ra là vậy.”
Thanh Bình nghe cổ họng mình nghẹn lại.
[Ca phẫu thuật cắt cụt dưới gối: thành công. Nhận 150 Điểm Y Học] Selwyn vẫn đứng đó, ngón tay cầm đèn còn trắng bệch. Anh ta đặt đèn xuống bàn, nhìn Thanh Bình rất lâu, rồi nói:
“Tôi từng thấy Đại Y Sư cưa một cái chân ở Valdren. Ba người giữ, ông chủ cưa mất mười hai phút, bệnh nhân hét đến khản tiếng, và ông ấy chết sau đó hai ngày vì hoại thư.” Giọng anh ta khô khốc. “Hôm nay tôi chưa thấy ai hét.”
“Vậy cậu sẽ báo gì về?”
Selwyn buộc lại dải lụa vàng quanh áo, rất chậm. “Sự thật. Tôi chỉ biết một cách báo.” Anh ta bước ra cửa, dừng lại. “Nhưng thầy nên biết Đại Y Sư sẽ không đọc sự thật như tôi. Ông ấy sẽ đọc nó như một lời thách thức.”