Chương 26: Mục Thứ Bốn Mươi Hai

Cuốn sách hoàn thành vào một buổi sáng đầu xuân, khi nắng xiên qua cửa sổ phòng sau của phòng khám và bám lên những xấp giấy xếp đầy bàn. Hơn hai trăm trang, chia theo loại bệnh và tình trạng, mỗi mục có hai phần như họ đã thống nhất từ tháng đầu: phần tóm tắt cho người đã có nghề, phần giải thích dài cho người đang học. Ở cuối là một chương mới viết, ngắn nhưng Minjun đã sửa nó sáu lần: Chăm sóc những ngày cuối.

Emil ngồi đóng gáy sách bằng chỉ gai, lưng cong trên bàn, lưỡi hơi thè ra theo thói quen mỗi khi cậu tập trung. Cậu đã thôi run tay từ cuối mùa đông. Bây giờ cậu tự viết cả những phần mà hai người thầy chưa kịp nhìn, và họ chỉ sửa chứ hiếm khi phải viết lại.

“Còn thiếu tên sách,” cậu nói, không ngẩng đầu.

“Hợp Điển Trị Liệu,” Aldous nói ngay.

“Quá cứng,” Minjun đáp. “Người bình thường nhìn vào sẽ bỏ chạy.”

“Vậy cậu muốn gì?”

“Sổ tay cho người đến sau.”

“Quá mềm. Không ai tin.”

Họ nhìn nhau qua cái bàn. Emil rút chỉ thật chậm để nghe hết cuộc cãi vã, rồi ngẩng đầu, mặt nghiêm trang như quan tòa.

“Ngoài bìa ghi Hợp Điển Trị Liệu. Trang đầu bên trong, hàng chữ nhỏ, ghi: Cho người đến sau.”

Không ai phản đối.

Chiều hôm đó, khi nắng đã chếch sang những dãy mái ngói phía tây, Aldous bảo anh đến nhà ông. Ông đã dọn một góc thư phòng để làm chỗ học cho Mira, với bàn thấp, nghiên mực nhỏ, và một chậu nước đặt bên cửa sổ để cô bé luyện cảm nhận. Mira đang ngồi đó, chép một dòng chữ khó, cau mày thật nghiêm trang. Aldous liếc nhìn rồi nói nhỏ với anh: “Nó cau mày giống hệt ta.”

Ông đi đến cuối phòng, mở một cái rương gỗ cũ, lấy ra một quyển sổ bìa vải sờn gáy, bọc trong một lớp vải dầu.

“Thầy ta để lại cái này,” ông nói. “Thầy bảo, có một người khách từ nơi khác, hơn hai mươi năm trước, sống trong thành này và qua đời ở đây. Ông ấy gửi cái này cho thầy ta lúc sắp mất. Thầy ta chưa bao giờ mở ra, vì không đọc được chữ.” Ông ngừng. “Ta tìm thấy nó trong rương của thầy ba tháng trước. Ta cũng không đọc được. Ta đã giữ nó, vì ta sợ.”

“Sợ gì?”

“Sợ cậu đọc xong sẽ biết một cách để về. Hoặc biết rằng không có cách nào.” Giọng ông thấp. “Ta muốn chờ cho đến khi cuốn sách của chúng ta xong, để lúc cậu biết, cậu đã có thứ gì đó để ở lại. Ta ích kỷ. Ta nhận ra kiểu chữ này vì thỉnh thoảng cậu viết nó ở lề sổ bệnh án, những lúc cậu quên mình đang ở đây.”

Ông đưa sổ cho anh.

Minjun cầm nó, và tay anh lạnh đi. Bìa vải đã phai màu. Trang đầu viết bằng bảng chữ cái anh chưa thấy từ ngày đến đây, tiếng Anh nghiêng nghiêng, những chữ tắt quen thuộc của giáo trình, của đơn thuốc, của bảng giao ca. Không có tên người viết. Anh ngồi xuống chiếc ghế đẩu và đọc.

Người viết là một bác sĩ. Ông ghi lại mọi thứ: những loại thảo mộc ông thử, những cách rửa vết thương, cách ông cố gắng giải thích cho người dân rằng nước sôi diệt được những thứ mắt thường không thấy. Ông viết rõ ràng, chính xác. Nhưng mỗi trang có một dòng nhỏ chen vào bên lề, nét chữ cứng dần theo năm tháng: không ai tin. Không ai hiểu. Không ai nghe.

Ông đã sống một mình hai mươi năm. Ông cất kiến thức trong rương, vì không tìm được người để cùng làm.

Ở trang gần cuối là một danh sách đánh số, mực đen, nét chữ run. Những thứ tôi đã thử để về. Từ một đến bốn mươi mốt. Cầu nguyện. Tìm hồ nước nơi tôi đến. Leo núi cao nhất. Ở lại ba đêm trong rừng. Đọc ngược các đoạn kinh. Mỗi dòng gạch một đường ngang.

Dưới dòng thứ bốn mươi mốt là dòng cuối cùng, mực mới hơn, chữ ngay ngắn như vừa viết xong:

Bốn mươi hai. Ở lại. Chưa thử cho đến khi đã quá muộn.

Minjun ngồi rất lâu. Nắng ngoài cửa sổ nhạt dần, và trong thư phòng chỉ còn tiếng cọ bút của Mira trên giấy. Anh nghĩ đến hai mươi năm đó, và những chữ ông viết lên bìa sau: Nếu có ai đọc được, xin đừng bắt đầu từ đầu như tôi.

“Ông ấy không có ai để học cùng,” Aldous nói khẽ. “Ta nghĩ đó là chuyện duy nhất ông ấy làm sai. Và ta cũng đã sai, vì ta không hỏi.”

“Ông ấy có làm sai không?” anh hỏi lại, không chắc mình hỏi ai.

“Ta không biết. Ta chỉ biết cậu không giống ông ấy.”

Anh gấp quyển sổ, giữ nó trên đùi.

[Hệ thống: Tiến độ chương trình nghiên cứu kết hợp y học: 100%. Cột mốc cuối: Người đến sau không phải bắt đầu từ đầu.] Anh nhìn dòng chữ đó, rồi nhìn quyển sổ, rồi nhìn ra cửa sổ, nơi Mira vừa ngẩng lên với vẻ mặt của đứa trẻ chợt hiểu ra một điều.

Mùa hạ năm đó, cái sân phơi thuốc sau phòng khám được lợp mái và kê thêm ba dãy ghế dài. Lớp đầu tiên có mười hai học trò, nửa là y sĩ trẻ từ Nhà Thầy Thuốc, nửa là học trò của các thầy phép trong thành, và một người trong số đó, nghe nói, đã phải xin phép thầy mình ba lần. Emil đứng trên bục gỗ mà cậu và Garrick tự đóng, mở cuốn sách đã bạc gáy sau nhiều lượt cầm, và nói câu đầu tiên của buổi học, giọng hơi run nhưng rõ ràng.

Ở hàng ghế đầu có hai vị khách đi ba ngày đường bằng xe bò từ một ngôi làng nhỏ: Martha, mặc bộ áo đẹp nhất, và bà Hesper, ôm cái túi vải đầy lá khô, cây bút cùn cầm sẵn trong tay để ghi lại từng lời. Mỗi mùa Minjun vẫn về làng một lần, như đã hứa, và lần này họ muốn tự mình thấy nơi anh làm việc.

Ở hàng ghế sau, Mira ngồi cạnh Aldous, hai tay ôm cuốn vở, mặt chăm chú. Liana đứng ngoài cổng, bế đứa con gái mới được vài tháng tuổi, và đứa bé cứ vẫy cái tay mũm mĩm về phía người đàn ông tóc bạc cau mày trong lớp. Aldous giả vờ không thấy, rồi liếc nhìn, rồi không giấu nổi một nét mềm đi ở khóe miệng.

Minjun đứng dưới gốc cây ở cuối sân, tay cầm cuốn sổ nhỏ anh vẫn mang theo suốt gần hai năm nay. Từ ngày đến thế giới này, anh đã ghi ở góc mỗi trang một con số: ngày thứ mấy. Anh nhìn xuống trang hôm nay, bút đã chạm giấy.

Rồi anh viết ngày tháng như người ta viết khi chỉ cần biết hôm nay là hôm nào, và không thêm con số nào ở góc trang.