Chương 21: Chuyến Xe Về Tỉnh
Chuyến xe sáng thứ Bảy chạy gần sáu tiếng, qua những cánh đồng vừa gặt xong còn trơ gốc rạ vàng. Arthit ngồi cạnh cửa sổ, trán tựa vào tấm kính rung, và lần đầu tiên sau nhiều tháng không mở sách ra học.
Anh Narong đón ở bến xe bằng chiếc xe máy cũ kêu như ho lao, gầy hơn lần cuối anh gặp nhưng cười nhiều hơn. Nhà họ ở cuối một con đường đất, mái tôn, hàng rào dâm bụt, dưới gầm nhà sàn có chiếc giường tre mà ba anh nằm hóng gió mỗi buổi chiều từ hồi anh còn bé.
Ba anh ngồi trên giường tre ấy khi anh bước vào sân. Ông đội chiếc mũ len cũ dù trời nóng, má hõm hơn, nhưng mắt sáng, và khi nhìn thấy anh, ông giơ cả hai tay lên như người dỗ đứa trẻ đang tập đi.
“Con trai ba về rồi. Gầy chưa kìa.”
“Ba mới gầy.” Anh ngồi xuống cạnh ông, nắm lấy bàn tay đầy gân. “Bác sĩ nói sao ạ?”
“Nói ba nghe lời thì sống thêm được vài chục năm nữa để cằn nhằn con.” Ông cười khùng khục. “Thuốc ngấm tốt hơn họ nghĩ.”
Cả buổi trưa, anh ngồi nghe ông kể chuyện láng giềng, chuyện con gà mái ấp trứng trộm sau bếp, chuyện cô y tá ở bệnh viện tỉnh tên nghe như tên ca sĩ. Anh gọt xoài cho ông, rửa bát với Narong, quét lại nền nhà không ai nhờ. Và suốt thời gian đó, một câu hỏi cứ nằm trong họng anh như hạt cơm sống.
Đến xế chiều, khi hai cha con ngồi lặt đậu dưới gầm nhà, ông lên tiếng trước.
“Cậu bạn của con. Cậu Kongpob.”
Anh ngẩng lên. Narong đang lúi húi ở góc sân, giả vờ sửa cái xích xe không cần sửa.
“Dạ.”
“Ba biết có người giúp mình ngoài khoản cậu ấy cho vay.” Ông đặt quả đậu xuống mẹt, nhìn ngón tay chậm chạp của mình. “Ba nằm viện, bác sĩ tim từ Bangkok xuống hội chẩn đúng hôm ba mổ. Ba là ai mà quý thế. Anh con khai hết rồi, đừng trách nó.”
“Con không trách.” Anh nói thật, và nhận ra nó là sự thật. “Con giận, ba ạ. Con còn không rõ mình giận cậu ấy nhiều hơn hay giận bản thân nhiều hơn.”
Anh kể, vụng về, lộn xộn, từ đầu: điều khoản trợ lý do chính hắn viết, bộ lễ phục không có quy tắc chung nào, câu hỏi bên hồ và cái “tôi dừng”, phiếu chi lặng lẽ ký trước giấy nợ nửa ngày. Về việc anh không biết nên cảm ơn hay nên đóng cửa lại.
Ba nghe hết, không ngắt lời. Khi anh dừng, ông bóc thêm hai quả đậu rồi mới mở miệng.
“Hồi mẹ con còn, bà phải mổ ở bệnh viện tỉnh. Nhà mình nghèo hơn bây giờ nhiều. Ông chủ lò gạo bên kia sông, người mà ba chưa nói với ông ấy quá mười câu, tự mình đến trả hết viện phí.” Ông nhìn xa ra phía đồng, nơi gió thổi qua những gốc rạ. “Mẹ con sống thêm được hai năm nhờ ca mổ đó. Ba làm cho ông ấy ba năm liền, mùa nào cũng vác nhiều bao hơn người ta. Ba trả được ơn đó. Cái khó là ông ấy chẳng bao giờ chịu nhận. Cứ bảo, thôi, đủ rồi.”
“Vậy ba thấy sao?”
“Ba thấy ơn trả không xong thì người ta sống hơi nghẹt.” Ông ngước lên, mắt tinh ranh dưới vành mũ len. “Con giận vì cậu ấy làm thay con những thứ con chưa kịp muốn. Ba hiểu. Nhưng người nào đứng nhìn con cả ngày mà không dám hỏi thẳng, người đó sợ con bỏ đi. Mà người sợ thì hay làm thừa.”
Anh im lặng. Dưới sân, con gà mái xù lông đi ngang, kêu cục cục.
“Cậu ấy làm sai,” anh nói.
“Sai. Ba không bênh. Nhưng sai kiểu đó khác sai kiểu dối trá để lấy.” Ông nói chậm. “Cậu ấy gọi ba bằng bác trên cái điện thoại, nhìn thẳng vào mắt ba, hỏi ba đã khỏe chưa. Người chỉ muốn mua con thì không hỏi thế.”
“Con không biết nên làm gì.”
“Đừng trả bằng cách bỏ đi, con.” Giọng ông nhẹ hơn. “Muốn trả thì ở lại mà trả. Và nói với cậu ấy đừng làm thừa nữa. Nói thẳng. Cậu ấy nghe được, ba tin.”
“Ba viết ba tối. Con đọc thử có được không. Con đừng đưa nếu thấy xấu hổ.”
Anh mở bì, đọc dưới ánh đèn dầu. Lá thư ngắn, chữ như gà bới, nhưng không một nét xóa: Cảm ơn cậu đã cho con trai tôi chỗ học và chỗ ở, cảm ơn cậu đã đưa tay ra khi nhà tôi chưa kịp xin. Con tôi tính ương, nhưng nó thật. Xin cậu lần sau hỏi nó trước, nó thương cậu, nhưng nó giận cũng dai. Xin cậu về tỉnh chơi một bữa để tôi nấu cơm, tôi không có gì ngoài gạo mới và một con gà.
Anh đọc đến dòng “nó thương cậu” thì dừng lại. Anh nhìn ông. Ông đang nhìn đi chỗ khác, giả vờ bận rộn với đống vỏ đậu.
“Ba viết nhầm,” Arthit nói.
“Ba viết đúng.” Ông nói, không quay đầu lại. “Ba còn có mắt.”
Anh gấp thư, cất vào túi sách cùng với mùi dầu và mùi tre già của gian nhà.
Sáng Chủ nhật, anh Narong chở anh ra bến xe. Anh nhờ ba nghỉ ngơi, ba nhờ anh ăn rau, rồi ông vẫy tay, mũ len trên đầu, không rời cho đến khi chiếc xe máy ngoặt khỏi con đường đất.
Trên xe buýt, điện thoại rung. Tin nhắn từ Prem: Cậu về chưa? Sáng nay chú Somsak đến đón thiếu gia từ sáu giờ, mặt hắn trông như bị xe cán. Fon bảo mai có họp thường niên của quỹ, Chanon đã nộp kiến nghị kiểm toán. Mình không biết chuyện gì nhưng cậu mau về đi.
Arthit nhìn dòng chữ một lúc. Rồi anh mở bì thư của ba, đọc lại thêm một lần nữa, từ đầu.