Chương 27: Lẫm Lúa Mới

Mùa khô đi qua thung lũng chậm rãi, dịu và vàng như mật. Giấy tờ cũng đi qua chậm rãi, nhưng đi đến nơi.

Nok mất gần ba tháng để đưa mọi thứ vào khuôn khổ. Bản cam kết của ông Anan được huyện xác nhận lại, đóng dấu công nhận quyền canh tác và quyền nước cho mười chín hộ. Sáu tờ giấy đồng ý di dời bị hủy vì dấu lăn tay không đúng người. Ông Chai bị bắt ở một bến xe phía nam, mang theo một túi tiền mặt và một xấp giấy tờ giả; người ta nói ông ta đã khai ra cả đêm lửa năm xưa, nhưng đó là chuyện của luật pháp và của lương tâm ông ta, không còn là chuyện của thung lũng. Công ty của ông Pitak đòi bồi thường, và M.L. Tawan bán căn hộ ở Bangkok để trả, không than phiền một tiếng. Nok kể lại, hơi ngạc nhiên, rằng ông đã ký công nhận cam kết ngay trong buổi làm việc đầu tiên, không đọc lại, chỉ hỏi một câu duy nhất: “Chữ ký này có đủ không?”

Một sáng đầu tháng Hai, bà Sri sang tận chòi Phum, mặt bí hiểm, báo rằng người đàn ông ở nhà trên đồi đã xuống chùa lúc trời chưa sáng. Ông đứng một mình trước hũ cốt của ông Kham, thắp một nén nhang, không nói lời nào, ở lại gần một tiếng. Phum nghe tin, gật đầu, tiếp tục vá lưới. Anh không nói gì cả ngày, nhưng cuối ngày anh bảo Win: “Anh chưa tha thứ. Nhưng anh biết ông ấy đã đến.” Win ôm lấy vai anh và không nói thêm gì.

Còn Win, anh gửi đơn xin nghỉ việc ở văn phòng Bangkok bằng một lá thư dài bốn dòng, dọn ra khỏi căn nhà bà Sri, và chuyển sang chòi Phum. Cả làng góp tay thêm một gian nhà phía sau, mái lá cọ dày, cửa sổ lớn hướng ra các bậc thang, vách ván được bào nhẵn. Win vẽ bản thiết kế lên một tờ giấy, ông Somsak xem lướt qua một lần rồi đốn tre theo cách của ông, lệch bản vẽ ba chỗ, và cuối cùng căn nhà vẫn đứng thẳng, sáng sủa, thơm mùi gỗ mới. Boon có phòng riêng đầu tiên trong đời, nhưng nó vẫn nhất quyết ôm chăn gối sang nằm giữa hai người mỗi đêm.

Và cuối tháng Ba, khi lúa vụ đông đã thu xong, làng cùng nhau dựng lại lẫm lúa.

Họ giữ nguyên mười hai cây cột tếch cũ, đánh sạch lớp than, thấm dầu bảo quản, chỉ thay những thanh xà mục. Mái ngói đất nung mới được lợp bởi chính những người từng nhìn nó cháy. Win điều hành công việc, nhưng thật ra không ai nghe anh hơn là nghe ông Somsak. Cứ thế mấy tuần liền, tiếng búa gỗ và tiếng cười nói vang lên từ sáng sớm đến chiều tối, Phum trên giàn giáo với cái búa lớn, Mai và đám trẻ chuyền ngói, bà Daeng nấu cơm cho cả đội, bà Sri ngồi dưới gốc cây phán xét tất cả mọi người.

Ngày dựng nóc, hòa thượng Chan đến làm lễ. Ông rảy nước thơm lên các cột, lên mái, rồi dừng lại trước cây cột cái. Cánh sen thứ bảy đã được gắn lại vào chỗ cũ, nhưng lần này Win khoét hốc rộng hơn và lót lại cẩn thận.

“Có thứ gì muốn cất vào đây không?” ông hỏi.

Win bước lên, đặt vào hốc một ống đồng mới, trong đó có bản sao danh sách mười chín hộ và bản sao cam kết của ông nội. Rồi anh quay xuống, gọi: “Boon.”

Boon đang đứng cạnh Phum, đội chiếc mũ rơm mới, thứ nó nhất quyết không rời đầu cả tuần nay vì Nếp vẫn đang để mắt tới. Nó chạy lên, hai tay giữ khư khư một tờ giấy gấp tư. Đó là bức vẽ nó mang từ cuối năm: ba hình người, một con nghé, một ngôi nhà lớn có cửa sổ vuông vắn, mặt trời có tia, và dòng chữ nghiêng nghiêng viết bằng bút chì màu đỏ: NHÀ MÌNH.

“Con muốn cất cái này vô được không ạ?”

“Con muốn cất cái nào thì cất.”

Boon kiễng chân đặt bức vẽ vào hốc, xếp nó nằm cạnh ống đồng, rồi lùi lại, chắp hai tay, nhắm mắt thật chặt, môi mấp máy. Rồi nó mở mắt, quay sang Win, chớp chớp.

“Chú Win. Con hỏi mẹ rồi.”

“Hỏi gì con?”

“Hỏi con nên gọi chú là gì.” Cậu bé xoắn ngón tay. “Con gọi ‘chú’ hoài, nhưng chú đâu có phải chú. Chú ở với ba, ở với con, ở chung nhà. Con hỏi mẹ. Mẹ nói gọi sao con thấy ấm thì gọi.”

Win đứng đó, quên mất cách thở. Cách vài bước, ở chân giàn giáo, Phum dừng tay. Hòa thượng mỉm cười, rảy thêm một chút nước.

“Con chưa biết gọi sao,” Boon nói. “Để con nghĩ thêm.”

“Con cứ nghĩ,” Win nói, giọng khàn. “Chú đợi được.”

Đêm hôm đó, khi nền lẫm lúa đã sạch bóng và ngói đã lợp xong, ba người nằm trên sàn gỗ mới dưới mái cao, cửa lẫm mở toang về phía trời. Bầu trời tháng Ba đầy sao. Win đã in sẵn một tờ bản đồ sao, nhưng Boon không thèm nhìn.

“Chú Win. Chú hứa tìm ngôi sao của mẹ cùng con.”

“Chú nhớ.”

Win chỉ cho nó vài chòm anh còn nhớ: cái gáo lớn, ba ngôi sao thẳng hàng trên thắt lưng người thợ săn, ngôi sao sáng nhất đang lên ở phía đông. Boon lắc đầu hết. Cuối cùng nó ngồi dậy, chỉ tay lên, vào một ngôi sao nhỏ, nhấp nháy, không sáng nhất cũng không mờ nhất, nằm cạnh mép mái ngói.

“Cái đó.”

“Sao đó vì sao?”

“Vì nó nhấp nháy.” Boon nằm xuống, đầu gối lên bụng cha. “Mẹ đang nháy mắt với con.”

Phum không nói. Win quay sang, thấy anh đang nhìn lên bầu trời, mắt sáng ướt, khóe môi cong lên. Anh đưa tay tìm tay Win trong bóng tối, và nắm chặt.