Chương 25: Người Cha Dưới Gốc Bồ Đề

Gốc bồ đề ở sân chùa to đến nỗi phải mấy người ôm mới xuể, tán lá phủ kín cả khoảng sân, vào ban đêm trông như một mái nhà thứ hai. M.L. Tawan đứng dưới đó, lưng quay về phía ngôi sala vẫn còn sáng đèn và ồn ã tiếng người, hai tay chắp sau lưng. Ông không quay lại khi Win bước đến.

“Ba đã tìm nó mười năm,” ông nói. Giọng ông bình thản, như thể đang bình luận về một vụ làm ăn không thành. “Ba lục khắp cái nhà đó. Ba tìm ở nhà chùa, ở văn phòng huyện. Ba đã nghĩ nó bị ông nội con mang theo xuống mộ. Hóa ra nó nằm ngay trong cây cột.”

“Ba biết nó có thật?”

“Từ lúc ông nội con hấp hối. Ông bảo: ‘Tawan, ta đã giữ lời với những người ở thung lũng này. Con cũng phải giữ.’ Ba không hỏi đó là lời hứa gì. Ba chỉ nghĩ: nếu có một tờ giấy, thì phải có người đã lập nó, người đã làm chứng, và nơi nó được cất.” Ông thở ra. “Cả đời ba chạy trốn một mảnh giấy.”

“Đêm mười năm trước,” Win nói. “Ba đến để tìm.”

Một khoảng im lặng dài. Sau lưng họ, tiếng ồn ào trong sala dịu xuống, rồi vang lên giọng đọc đều đều của một nhà sư.

“Ba đến cùng Chai,” M.L. Tawan nói. Giọng ông thấp xuống, chầm chậm. “Hắn cầm đèn. Ba bảo hắn cạy các tấm ván sàn, gõ từng thanh xà ngang. Ba nghĩ nếu ông nội cất ở đâu thì chỉ có thể là trong cái lẫm. Cái đèn dầu rơi, ba không biết ai làm rơi. Rơm bắt lửa rất nhanh.” Ông ngưng lại. “Chúng ba chạy ra. Rồi có tiếng người hô hoán từ phía làng. Chai kéo ba lên xe, bảo nếu họ thấy mình ở đây thì không biết giải thích sao. Ba lên xe.”

Win đứng im. Cổ họng anh nghẹn lại.

“Ba nhìn lửa. Ba đã nghĩ…” Giọng ông vỡ ra một chút, rồi lập tức được kìm lại. “Ba đã nghĩ, nếu mảnh giấy cháy trong đó thì mọi chuyện xong. Sáng hôm sau ba mới biết có một người chết. Và ba biết ông ấy đã ở trong đó vào đúng lúc ba nghĩ như thế.”

“Ba đã nhìn lửa một phút,” Win nói khẽ.

M.L. Tawan quay lại. Lần đầu tiên, Win nhìn thấy người đàn ông sáu mươi tuổi chứ không phải ông chủ. Gương mặt ông hằn những nếp mà ánh đèn trong phòng làm việc chưa bao giờ bộc lộ. “Ai nói với con?”

“Phum thấy.”

Ông nhắm mắt lại. Môi ông mấp máy, không thành tiếng.

Từ phía sân chùa, có tiếng chân bước. Phum đứng ở rìa bóng cây, hai tay buông thõng, Boon ngủ gục trên vai anh, đầu rúc vào cổ. Anh nghe thấy hết, Win nhận ra ngay từ ánh nhìn của anh. Anh bước lên ba bước, dừng lại, cách người đàn ông một cánh tay.

“Ta không biết ông ấy ở trong,” M.L. Tawan nói. Đây là lần đầu tiên trong đời ông phải nói câu này với một người từng bị ông gọi là tá điền. “Ta thề.”

“Ông có hỏi không?” Phum hỏi.

Không có tiếng trả lời. Gió thổi qua tán bồ đề, những chiếc lá hình tim rì rào như những tiếng thở dài.

“Hai mươi năm trước ta đánh nhầm người,” ông nói tiếp, giọng nặng nề, khô khốc, tựa như mỗi chữ là một hòn sỏi phải nhổ ra.

“Ông không nhầm.” Phum nói, rất nhẹ. “Ông đã chọn. Cũng như đêm mười năm trước, ông đã chọn.”

M.L. Tawan không phản bác. Ông đứng đó, già đi trông thấy. Cuối cùng ông ngồi xuống bậc đá dưới gốc cây, hai tay đặt lên đầu gối, đầu cúi.

“Ta không xin các người tha thứ,” ông nói. “Ta không có quyền xin.”

“Tôi cũng chưa định tha thứ,” Phum đáp. “Cha tôi không nhận được lời xin lỗi nào. Một ngày nào đó, có thể. Nhưng hôm nay thì không.” Anh hít vào, ngực phập phồng. “Tôi cần ông làm ba việc. Công nhận bản cam kết của ông Anan bằng chữ ký của ông. Trả lại quyền nước cho cái phai. Và đứng trước tro của cha tôi, thắp một nén nhang.”

Win quay sang, kinh ngạc. Anh không nghĩ Phum đã nghĩ sẵn những điều ấy.

M.L. Tawan ngẩng lên. Một lúc lâu ông chỉ nhìn Phum, rồi nhìn Win, rồi nhìn xuống bàn tay mình. “Pitak sẽ rút vốn,” ông nói, nghe như tự nói với mình. “Điều khoản phạt rất nặng. Có thể ta mất cả cái nhà này.”

“Thì mất,” Win nói. “Nhà đó đã đóng cửa mười năm. Ba cũng chưa từng thật sự ở trong nó.”

Ông nhìn anh, và có một thứ gì đó rất nhỏ thay đổi trên gương mặt, thứ mà Win không dám gọi tên. Ông bật ra một tiếng cười ngắn, khô, mệt mỏi.

“Con giống ông nội,” ông nói. “Ba đã ghét điều đó cả đời.”

“Con biết.”

Ông chống tay đứng dậy, lưng còng xuống một chút. Ông nhìn Boon đang ngủ trên vai Phum, cái mũ rơm lệch xuống mặt, bàn tay nhỏ xíu rơi lơ lửng. Ông giơ tay ra như muốn chạm, rồi lại thôi.

“Ba sẽ nói chuyện với luật sư của con,” ông nói với Win. Rồi ông quay lưng đi về phía chiếc xe đen đỗ ngoài cổng chùa. Ông không ngoảnh lại. Nhưng bước chân đầu tiên của ông, Win để ý, là bước chân chậm, và đi ngược lên hướng nhà trên đồi chứ không rẽ ra đường lớn, như người lần đầu tiên cần nghĩ xem mình nên đi đâu.

Win và Phum đứng nhìn chiếc xe lùi ra, đèn pha quét qua hàng cau, rồi tắt hẳn. Giữa sân chùa chỉ còn tiếng chuông gió và tiếng ồn dịu dàng của dân làng đang bàn tán trong sala. Phum xốc lại Boon trên vai.

“Anh nói quá nhiều,” anh nói.

“Anh nói đúng ba điều.” Win cố cười, nhưng giọng anh run. “Em chưa kịp nghĩ ra.”

“Anh nghĩ từ mười năm rồi.”

Win im lặng. Phum nhìn anh, rồi quay lại nhìn ngôi chùa sáng đèn. “Về thôi. Con nó mệt. Sáng mai anh nói chuyện với em.”