Chương 23: Nhà Văn Hóa Phường

Tối giữa tháng Mười Một, nhà văn hóa phường chật kín hơn một trăm người. Những chiếc ghế nhựa xếp thành hàng chen sát, người đứng cả dọc hành lang bên hông, mùi sữa đậu nành từ quán đầu ngõ trộn với mùi hương trầm cũ treo trong gian thờ nhỏ phía sau. Tấm mái vừa được ABK thay một nửa, nửa còn lại phủ bạt xanh, mưa lất phất gõ vào đó như hàng trăm ngón tay.

Vy ngồi hàng đầu, cạnh ba mẹ. Mẹ cô đến mà không báo trước, mặc chiếc áo khoác đi đám cưới, gương mặt trang điểm nhẹ để che quầng thâm. Khải đứng cạnh máy chiếu, tay trái còn đeo nẹp, chiếc áo sơ mi cài lệch một cúc mà anh không biết.

Người của Đặng Thị phát biểu trước. Ông Vũ Kiên, giám đốc dự án, bốn mươi lăm tuổi, giọng bóng và trơn như chiếc kính ông đeo. Ông chiếu bản phối cảnh một tòa tháp ba mươi tầng sáng rực bên ngọn đèn đêm, nói về bồi thường sáu mươi hai triệu một mét vuông, thưởng ký sớm, ưu tiên mua căn hộ trong dự án với giá “hỗ trợ cư dân”. Tiếng xì xào dấy lên, hơi nhiều người gật.

Đến lượt ABK, Khải bước ra, ngắn gọn như mọi khi. Anh trình bày phương án cải tạo trong mười phút, không một lời hoa mỹ, rồi nhường chỗ cho Vy.

Cô đứng dậy, bước tới chiếc máy chiếu. Tim đập mạnh, nhưng cô không nhìn xuống chân. Màn hình sáng lên một bảng số, hai cột đặt cạnh nhau.

“Thưa bà con, đây là bảng so sánh.” Giọng cô vang hơn mình dự đoán trong gian phòng có trần thấp. “Cột bên trái là số tiền bồi thường theo giá Đặng Thị đưa ra, tính cho một hộ năm mươi mét vuông. Cột bên phải là giá một căn hộ cùng diện tích ở khu lân cận, lấy từ thông tin rao bán công khai tuần này. Chênh lệch là bốn trăm mười triệu. Nghĩa là sau khi bán nhà, mỗi hộ phải đi vay thêm bốn trăm mười triệu mới mua được chỗ ở tương đương, và sống xa nơi họ đã quen ba mươi năm.”

Căn phòng lặng đi.

“Phương án của ABK không bắt ai bán. Mỗi hộ góp theo định mức, trả trong bảy năm, được ghi trong bảng này. Tất cả khoản chi đều có chứng từ. Ai muốn kiểm tra thì đến văn phòng ABK, cửa mở suốt tuần.”

Một bà cụ ngồi hàng giữa đứng lên, giọng đục: “Cô này là con ông Thịnh. Hồi bé tôi bế nó trên tay, thấy nó chép bài cho thằng cháu tôi đúng từng dòng. Bà con yên tâm, con bé này tính sổ không bao giờ sai một đồng.”

Một vài tiếng cười nhẹ, không ác ý. Vy cúi đầu cảm ơn, mắt nóng lên.

Rồi cánh cửa chính mở ra.

Mọi người quay lại. Đặng Văn Hải bước vào, vẫn chiếc áo len cài khuy màu ghi, vẫn chuỗi hạt gỗ trầm trong tay. Phía sau là hai người đàn ông trẻ mặc đồng phục tối màu. Ông đứng ở lối đi giữa, gật đầu chào cả phòng như một người vừa đi qua nhà hàng xóm, và có tiếng vỗ tay lẻ tẻ vang lên, vừa phải đủ để cả phòng nghe thấy.

“Bà con thông cảm, tôi đến muộn.” Giọng ông ấm, chậm. “Tôi không định phát biểu. Chỉ muốn nói: ở khu này, tôi có hai mươi năm sống gắn bó. Nhiều bà con nhìn tôi lớn lên, tôi nhìn con cháu bà con lớn lên. Vì thế tôi xin nâng giá bồi thường thêm mười lăm phần trăm cho những hộ ký trong tháng này. Coi như món quà của tình làng nghĩa xóm.”

Tiếng xì xào dậy lên mạnh hơn. Vy thấy vài người thuộc các hộ vàng nghiêng đầu thì thầm với nhau. Ba cô ngồi cứng đờ.

“Anh Thịnh,” Hải nhìn thẳng vào ông, nụ cười hiền như một người anh. “Hai mươi năm anh em. Tôi biết anh khó xử.”

“Ông Thịnh nợ ông Hải chứ gì!” Một giọng đàn ông cất lên từ cuối phòng, vừa mỉa vừa sợ. “Không bán sao được!”

Tiếng thì thầm biến thành ồn ào. Ba cô cúi mặt xuống hai bàn tay. Mẹ cô nắm lấy khuỷu tay ông, môi run run.

Vy bước lên một bước.

“Xin phép bà con.” Cô nói, chậm và rõ. “Chuyện nợ nần là chuyện riêng của gia đình tôi. Nhưng đã bị nhắc đến công khai thì tôi xin nói công khai. Gia đình tôi vay Đặng Thị tám trăm triệu. Trong ba năm rưỡi qua, gia đình tôi đã trả hơn một tỷ đồng tiền lãi. Luật sư của gia đình đã rà soát hợp đồng. Phần nợ gốc còn lại đã được chuyển vào tài khoản của luật sư, sẵn sàng thanh toán ngay ngày mai, đúng quy định của pháp luật, không thiếu một đồng.” Cô quay sang nhìn thẳng Hải. “Cho nên nhà số 14 không còn lý do nào để bán vì nợ.”

Căn phòng im bặt như mất điện.

Có một khoảnh khắc, Vy thấy ngón cái của Hải ngừng lăn trên chuỗi hạt. Chỉ một khoảnh khắc. Sau đó ông mỉm cười, còn hiền hơn.

Rồi ba cô đứng lên. Ông đứng chậm, như thể cột sống ông phải mất vài giây mới thẳng lại được.

“Tôi không bán.” Ông nói. Giọng ông không to, nhưng ở một căn phòng yên lặng như vậy, người nào cũng nghe thấy. “Không phải vì tiền. Căn nhà đó ba đời nhà tôi ở. Ông tôi mất ở đó. Tôi cũng muốn mất ở đó.”

Có ai đó vỗ tay. Một người, rồi hai. Rồi những tiếng vỗ lan ra, rời rạc nhưng thật, từ những người mà Vy biết là có tên trong các hộ vàng, thậm chí vài hộ đỏ. Vy thấy bà cụ đã bế cô năm nào cũng đang vỗ, lưng còng nhưng tay mạnh.

Cuộc họp tan lúc mười giờ. Người ra về từng nhóm, vây quanh Khải hỏi han về bản vẽ, vây quanh ba cô hỏi han về sức khỏe. Hải đã ra đến lối cửa, hai người đàn ông phía sau mở sẵn chiếc ô đen cho ông. Ông dừng lại khi Vy đi ngang.

“Cháu nói giỏi lắm.” Ông không hạ giọng, nhưng không ai khác nghe được. “Bác nhớ ngày xưa có một người cũng giỏi như cháu. Đáng tiếc.”

Vy giữ cho gương mặt không đổi. “Người ấy là ai, bác?”

“Chuyện cũ.” Ông lần chuỗi hạt, rồi nụ cười ấm lại hiện ra như vừa đổi một chiếc áo khác. “Chủ nhật đầu tháng Mười Hai, nhà bác có bữa cơm làm hòa. Cả nhà ba mẹ cháu sang nhé. Bác không nhận lời từ chối.”

“Cháu sẽ hỏi ba mẹ.”

“Hỏi đi.” Ông gật đầu, cầm lấy chiếc ô, bước ra màn mưa. “Nhưng đừng để bác phải đợi quá lâu.”

Cô nhìn theo hai bóng đen bên chiếc ô, nhìn cho đến khi chúng nhập vào bóng tối con ngõ. Phía sau lưng cô, Khải đã bước đến từ lúc nào, đứng cách một sải tay.

“Cô vừa nói công khai chuyện nợ của nhà mình trước một trăm người.”

“Vâng.”

“Tôi đã nghĩ đó là điều dại nhất cô có thể làm.” Giọng anh khô như mọi lần, nhưng ánh mắt thì không. “Và tôi cũng nghĩ đó là điều duy nhất có hiệu quả.”