Chương 20: Khúc Sông Hẹp
Ghe rời đồng muối lúc trời còn tờ mờ, nặng trĩu ba chục bao. Hợi đứng trên bến gỗ vẫy tay đến khi chiếc ghe khuất sau lau sậy, đứa con trai chạy theo mép nước, tay giơ cao cái nón. Mai Ngọc nhìn mãi, đến khi hai chấm nhỏ ấy tan vào ánh sáng.
“Gã sẹo không đi một mình đâu,” Nghĩa nói khi ghe vào nhánh sông. Anh ngồi ở mũi ghe, mắt không rời mặt nước. “Hắn tới bến lớn để thăm dò, giờ chắc đã về báo.”
“Anh nghĩ hắn chặn ở đâu?”
“Chỗ nào hẹp.” Anh quay sang bác Ba Đò đang chống sào. “Bác?”
Bác Ba nhổ bã trầu qua mạn ghe. “Khúc sông hẹp trước làng bên. Mười năm nay bọn Tống ký tới đó hay đóng cọc, thu tiền qua lạch. Ai không đóng thì chúng nói ghe chở lậu.”
Anh Đức nuốt khan, tay bấu vào mép ván. “Muối của mình có lậu không?”
“Không,” Nghĩa nói. “Tôi đã lấy giấy.”
Mai Ngọc nhớ lại. Sáng hôm qua, trước khi khiêng muối xuống ghe, Nghĩa đã kéo Hợi đến một túp lều cuối đê, nơi có ông thư lại thu thuế muối của huyện ngồi ghi sổ. Anh ngồi hơn nửa canh giờ, cầm bút nhìn từng dòng, đọc to, bắt ông thư lại sửa hai chỗ. Khi anh bước ra, trong ngực áo anh có một tờ biên nhận đóng dấu đỏ, ghi rõ số bao, ngày tháng, người nộp, người nhận. Mai Ngọc đã tưởng anh làm quá. Giờ thì cô hiểu.
Chiều ngày thứ hai, ghe vào một khúc sông thắt lại như cổ chai. Hai bờ lau sậy dày, nước đột ngột chảy xiết. Ở giữa lạch, người ta đã dựng một hàng cọc tre chắn ngang, buộc thêm xích sắt. Hai chiếc ghe lớn đỗ hai bên, trên mỗi ghe ba bốn gã đàn ông cởi trần, tay lăm lăm gậy tre bịt sắt.
Gã sẹo đứng ở mũi ghe lớn nhất, chân dạng ra, áo hở ngực. Vết sẹo trên mặt trắng bợt dưới nắng.
“Dừng!” gã hô. “Ghe này chở muối không qua cổng thành là chở muối lậu! Giao hàng, nộp phạt, nghe chưa?”
Bác Ba ghìm sào, chiếc ghe đứng yên giữa dòng. Mai Ngọc nghe tim đập trong tai. Cô bước ra trước mũi ghe, chắp tay lên ngực. Giọng cô không to, nhưng rõ đến tận mạn bên kia.
“Chào các vị. Muối của chúng tôi mua tại ruộng, đã nộp thuế, có biên nhận của huyện. Mời các vị xem.”
Nghĩa đứng bên cô, rút tờ giấy từ trong ngực áo, giơ lên cao. Dấu đỏ rực dưới nắng. Anh đọc, từng chữ dứt khoát: “Ba mươi bao muối hạt, mỗi bao hai mươi cân, nộp thuế tại ruộng ngày hai mươi bảy, người nhận ký tên và đóng dấu. Mỗi bao đều buộc thẻ tre có số, đối chiếu với tờ này.”
Gã sẹo nhìn tờ giấy. Môi gã giật giật. “Giấy này ta không biết. Nó giả.”
“Giả hay thật thì có huyện biết,” Nghĩa nói, giọng bình thản. “Cản người đã nộp thuế, tức là cản thuế của quan. Anh định cản ai?”
Gã sẹo sững một nhịp. Bọn tay chân phía sau nhìn nhau. Một gã trẻ lui nửa bước. Nhưng gã sẹo gầm lên, giọng khàn: “Đánh đổ ghe! Tao chịu trách nhiệm!”
Hai chiếc ghe lớn xáp lại, mũi ghe nhô ra như hàm cá lớn. Bọn đàn ông giơ gậy, bước lên mạn. Nghĩa hạ thấp người, chắn trước mặt Mai Ngọc, tay đưa ra sau lưng ra hiệu cho Đức cầm sào. Cả chiếc ghe nghiêng nhẹ vì sức nặng của ba chục bao muối.
Đúng lúc đó, bác Ba Đò đưa tay vào ngực áo, rút ra một cái ốc biển to bằng nắm tay, gắn vào miệng, thổi.
Tiếng ốc rền vang, trầm, kéo dài, vọng sang tận đôi bờ lau sậy. Một lần, hai lần, ba lần. Gã sẹo cười gằn: “Ông già gọi ai? Gọi ma à?”
Từ trong lau sậy, bên này bờ, một chiếc ghe nhỏ lặng lẽ trượt ra. Rồi một chiếc nữa. Rồi một chiếc nữa. Ghe nan, ghe thúng, ghe câu, hàng chục chiếc từ các lạch ngang kéo ra, trên mỗi ghe là một người đàn ông hoặc đàn bà, tay cầm sào, cầm chèo, cầm cả chiếc nơm. Họ không hô hào, không chửi bới. Họ chỉ lặng lẽ xếp thành vòng, bịt kín khúc sông phía sau hai ghe lớn của bọn Tống ký.
“Bác Ba,” một người đàn bà gọi lớn, tiếng sang sảng. “Thằng sẹo này lại ăn hiếp ai?”
“Ăn hiếp cô nương ở Trúc Khê,” bác Ba đáp. “Còn ăn hiếp cả ghe nhà tôi.”
“Thằng em tôi cũng bị bọn này tịch thu ghe năm ngoái,” một người đàn ông khác nói, giọng ráp như đá. “Chưa trả.”
Gã sẹo nhìn quanh. Xung quanh gã là gậy tre, sào dài, những khuôn mặt đen sạm im lặng. Hàng cọc tre trước mũi ghe, gã chắn người ta mười năm nay, giờ gã bị chắn ngược lại. Một gã đàn em của gã thì thầm gì đó. Gã sẹo cắn môi, cuối cùng gầm lên một tiếng, ném cây gậy xuống sàn ghe.
“Tháo cọc!” gã quát. “Cho nó đi! Để xem ông chủ nói sao.”
Hàng cọc được rút lên. Ghe của Mai Ngọc từ từ trượt qua khe hẹp. Khi lướt ngang mũi ghe lớn, gã sẹo ném cho cô một cái nhìn thù hằn. Mai Ngọc không nhìn lại, chỉ cúi đầu, chắp tay chào bác Ba và đám ghe quanh. Một bà lão trên chiếc ghe thúng giơ tay vẫy.
Đêm hôm đó, ghe đậu dưới bóng một gốc gáo ven nhánh sông. Anh Đức ngáy khò khè trên đống bao. Bác Ba nằm ngủ ngay ở lái ghe. Mai Ngọc ngồi ở mạn, thấy Nghĩa nhăn mặt khi xoay vai.
“Anh bị gậy đánh.”
“Chỉ sượt.” Anh không ngẩng lên.
“Cởi áo ra.”
Anh nhìn cô, tai đỏ lên rõ ràng. “Cô nương…”
“Em là người từng nấu cơm cho cả một đội quay phim.” Cô ra lệnh, như đã quen nói giọng ấy. “Em cầm nóng, cầm lạnh, cầm cả dao, không sợ máu. Cởi.”
Anh cởi một bên tay áo. Vai anh sưng một vệt tím dài. Cô lấy củ gừng giã trong cơm nắm của bà Thơm, bọc vải, hơ trên bếp than bác Ba để lại, rồi ép lên. Anh hít vào một hơi.
“Đau thì nói.”
“Không đau.”
“Nói dối.”
Một lúc sau anh khẽ cười, tiếng cười thấp trong bóng tối. Mai Ngọc ngước lên. Ánh trăng treo trên rặng lau, và có lẽ vì cái nóng của hơi gừng, cô thấy mặt mình nóng ran.
“Anh đừng chắn trước mặt em nữa,” cô nói nhỏ.
“Tôi không hứa được,” Nghĩa đáp.