Chương 15: Mẻ Dưa Đắng

Sáng ngày thứ bảy, Mai Ngọc mở nắp hũ dưa đầu tiên, và mùi bay ra không phải mùi dưa.

Đó là thứ mùi chua gắt lẫn nhớt, hăng nồng như nước cống mùa nực. Cô nhìn xuống. Mặt nước dưa đục, nổi một lớp váng trắng nhờn. Cô gắp một cọng cải lên, nó mềm nhũn, trượt khỏi đũa, để lại sợi tơ dính nhớt. Cô bỏ vào miệng. Vị chua chưa kịp lan thì một cái đắng chát đã chạy dọc cuống lưỡi, đắng kiểu nước lá xương xông để quá đêm.

Cô nhổ ra, rồi đi đến hũ thứ hai, thứ ba, thứ tư. Hũ nào cũng thế.

Cô đổ nước dưa xuống rãnh, rồi chạy sang chái ủ, nơi mẻ tương đã ngâm muối mười ngày, thứ cô đã đặt cả tâm huyết. Lớp mốc hoa cau vàng óng trước khi trộn nước muối bây giờ thâm xám, mặt tương nổi một màng đen nhớt, mùi chua như sữa hỏng. Cô vén vải, múc một thìa, thử. Đắng, đắng ngay đầu lưỡi, đắng sâu trong họng. Sáu mươi hũ tương ủ trong chái ủ, nếu không cứu được, là sáu mươi hũ đổ.

Gần trưa, anh Đức về từ ruộng, thấy cả nhà đứng quanh hũ dưa, mặt anh sầm lại.

“Hỏng à?”

“Hỏng, anh ạ.”

“Hỏng bao nhiêu?”

“Hết cả mẻ này.” Cô nuốt khan. “Có thể cả mẻ tương. Em chưa biết vì sao.”

Anh Đức đứng như trời trồng. Rồi anh nói, giọng rít lại qua kẽ răng: “Tao đã bảo mày đừng bày vẽ. Tiền mẹ dành dụm bao năm, mày dốc hết vào cái chái này, vào đống muối ba đồng bốn đồng, giờ thì đổ sông đổ bể.”

“Đức!” Bà Thơm quát khẽ.

“Con nói sai à mẹ? Hai trăm đồng tiền Nhã Hương trả, một nửa là đã mua muối, mua hũ, trả công. Còn đơn sáu mươi hũ tháng này, mày lấy gì mà giao?” Anh quay sang em gái, mắt đỏ, không phải vì giận mà vì sợ. “Mày bảo mày chắc chắn.”

Mai Ngọc không cãi. Hồi quay video, cô từng bị người ta chửi giữa hàng ngàn bình luận, từng bị tố nấu đồ sống làm khách đau bụng. Nhưng chưa có cơn nào đau như lúc này, vì lần này người nói là anh ruột của thân xác cô đang mượn, và anh nói đúng một nửa.

“Anh nói đúng, em chịu,” cô nói. “Giao không kịp thì em ra thành xin lỗi bà Hạnh. Số tiền còn lại em sẽ gánh. Nhưng em phải tìm ra vì sao nó hỏng.”

Cô quay lưng, đi thẳng vào chái ủ, đóng cửa lại một nửa. Hơi ẩm nóng của rơm, mùi đắng của tương lẫn trong không khí. Cô ngồi bệt xuống nền, hai tay ôm đầu gối, tự hỏi từng bước.

Nước giếng. Vẫn là giếng ấy, nước trong, cô đã nấu sôi nguội để dùng. Mốc. Mốc đẹp lắm khi cô trộn. Hũ sành. Hũ nào cũng luộc nước sôi, phơi nắng. Tay. Tay cô rửa bằng nước tro. Trời. Mấy hôm nay không mưa, nắng nhiều, rơm khô.

Từng thứ một, cô đều làm đúng. Vậy tại sao?

Cánh cửa kẹt một tiếng. Anh Bình bước vào, cầm bát cơm nguội với miếng cá khô, đặt xuống cạnh cô, chẳng nói câu nào. Anh ngồi xuống đối diện, nhìn mấy hàng hũ ủ, nhìn thật lâu. Anh Bình là người ít nói đến mức cả nhà đã quen không hỏi anh, nên khi anh mở miệng, cô ngẩng lên ngay.

“Mười hũ dưa đầu,” anh nói. “Vẫn giòn.”

Mai Ngọc ngẩng đầu. “Anh nói gì?”

“Mười hũ đầu, em làm hôm đầu. Anh nếm lúc sáng, vẫn giòn, chua dịu. Ba mươi hũ sau mới hỏng.” Anh gãi đầu, như thể mình vừa nói một câu quá dài. “Cùng nước giếng, cùng rơm, cùng hũ. Anh không biết gì thêm.”

Cô ngồi bất động. Mười hũ đầu. Hôm đó cô còn đủ muối đáy hũ sành từ trước, tám cân dư của đợt ông Bảo bán hai đồng một cân. Chỉ khi hết, cô mới mở bao muối mới ra.

Đầu ngón tay cô lạnh dần.

“Bình,” cô đứng dậy, “anh giúp em một việc.”

Hai người cùng khuân bao muối thứ nhất ra giữa chái. Cô cởi dây, rạch miệng bao, đổ hết lên một tấm ván phẳng. Lớp muối trên mặt đổ xuống trắng, khô, lạo xạo như lần cô thử ở tiệm. Rồi tới phần giữa bao, hạt muối bắt đầu xám lại. Đến phần cuối cùng, thứ rơi ra khỏi bao không còn là muối mà là một cục lầy nhầy màu xám tro, nặng tay, lạnh ẩm, đóng thành từng mảng như đất sét. Nước chát rịn ra, thấm xuống tấm ván, để lại một vệt nâu.

Mai Ngọc cúi xuống bốc một nắm, bóp nhẹ giữa hai ngón. Mịn lẫn lạo xạo, lạnh như đất ven giếng. Có cát trong đó.

Trong đầu cô, câu nói của Nghĩa tối hôm ấy vang lên như tiếng bào gỗ: muối nhìn thì trắng, bốc lên tay thì nặng, lạnh và ướt. Rồi câu của cụ Khải dưới gốc đa: muối cân bằng tay thì dối được, cân bằng lưỡi thì không.

Cô đã nếm ở mặt bao. Chỉ ở mặt bao.

“Chị Ngọc,” Út Mận thò đầu qua cửa chái, hai mắt tròn xoe vì thấy chị ngồi bệt giữa đống muối xám. “Cụ Khải bảo nếu chị muốn biết, thì chị đến gốc đa.”

Mai Ngọc đứng dậy, phủi tay, nhìn đống muối ẩm còn lấm tấm cát ở đầu ngón. Cô mệt đến nỗi muốn khóc. Nhưng trong ngực cô lúc này là một cơn giận lạnh và rõ ràng, và nó trả lại cho cô thứ đã mất mấy ngày nay: biết mình phải làm gì.

“Em đến ngay,” cô nói.