Chương 5: Lưỡi Liềm Cầm Ngược

Sương sớm phủ trắng các thửa ruộng bậc thang khi Win lội bộ lên triền núi, chân xỏ đôi ủng của chồng bà Sri đã độn hai lớp vớ. Phía trên cao, hàng chục bóng người trong áo chàm xanh đang rải rác trên những bậc lúa vàng, mũ rộng vành nhấp nhô như một đàn nấm biết đi. Tiếng liềm cắt lúa vang lên đều đặn, xoạt, xoạt, lẫn với tiếng cười nói và tiếng chuông leng keng của con nghé nào đó.

Anh đến nơi thì cả toán gặt đã làm được nửa tiếng. Trưởng thôn Somsak, một ông già vạm vỡ với chòm râu bạc, ngừng tay nhìn anh từ đầu tới chân, rồi quay sang nói gì đó với người đàn bà bên cạnh. Bà ta khịt mũi. Win nghe loáng thoáng: “Cái nhà ấy lấy của chúng ta nhiều lắm.”

Anh cúi đầu, bước tiếp. Anh không có quyền phản đối câu đó.

Phum đứng ở bậc trên cùng, tay cầm liềm, áo chàm xắn đến khuỷu. Anh liếc Win một cái rồi chỉ vào đống bó lúa chất cạnh bờ ruộng.

“Cậu không biết gặt. Cứ gánh đi. Ra giàn phơi ở cuối bậc thấp, xếp thành hàng, bông hướng lên trời, gốc xuống đất. Hiểu không?”

“Hiểu.”

“Nếu làm hỏng, cả làng ăn cháo muộn.”

Win gật đầu. Anh nhấc hai bó lúa lên vai, nặng hơn anh tưởng nhiều. Mỗi bó như đeo một con chó con bám chặt. Mùi lúa chín, mùi đất ẩm và mùi mồ hôi của chính anh trộn vào nhau, kỳ lạ thay không đến nỗi khó chịu. Anh gánh một chuyến, hai chuyến, rồi chuyến thứ mười ba thì đôi vai bắt đầu rát bỏng, và cái lưng quen ngồi bàn vẽ của anh kêu lên khe khẽ.

“Chú ơi!”

Boon xuất hiện từ trong ruộng, đội chiếc mũ rơm trùm kín nửa mặt, tay cầm một chiếc liềm nhỏ xíu có lưỡi đã cùn, dành riêng cho trẻ con. Con nghé Nếp lẽo đẽo theo sau, miệng nhai nhồm nhoàm một nắm rơm.

“Chú muốn gặt không? Con dạy chú!”

Win nhìn sang Phum. Phum vẫn cúi gặt, nhưng bàn tay anh khựng lại nửa giây rồi tiếp tục. Không ngăn cản, tức là cho phép.

Win lấy chiếc liềm dự phòng Boon đưa, vụng về nắm lấy. Boon đứng phía sau, nhìn chăm chú, rồi lắc đầu nguầy nguậy.

“Chú cầm ngược rồi. Lưỡi phải hướng vô trong, không phải ra ngoài! Chú muốn cắt tay hả?”

“Chú không muốn.”

“Thế thì xoay lại. Giờ một tay nắm bông lúa, tay kia kéo liềm về phía mình. Như thế này nè.”

Cậu nhóc biểu diễn một nhát gọn lỏn, một nắm lúa nằm gọn trong tay. Win bắt chước. Nhát đầu hụt, nhát hai cắt phải rơm, nhát ba trượt khỏi thân lúa và đánh vào ngón cái của chính anh. Anh nhăn mặt, rút tay lại, một vệt máu nhỏ rỉ ra.

“Chú chảy máu rồi!” Boon la lên, giọng thất thanh như thể thế giới sắp tận thế.

Một cô bé mười lăm mười sáu tuổi, tên Mai, chạy tới từ bậc dưới, vội vàng ngắt một lá cây gì đó nhai dập trong miệng rồi đắp lên vết thương của Win. Cô cười khúc khích. “Cậu chủ đừng sợ, ngày đầu ai cũng thế. Ông Somsak bảo hồi ông ấy mới học gặt còn cắt luôn cả quần.”

Win đỏ mặt, nhưng cũng bật cười. Một bóng người đổ xuống bên cạnh. Phum xé một mảnh vải từ cái khăn quấn cổ của mình, không nói không rằng quấn quanh ngón tay anh, thít chặt đến mức Win suýt kêu lên.

“Đừng chạm vào lúa bằng tay đó nữa,” Phum nói. “Quay lại gánh đi.”

Anh lại quay đi, nhưng Win không bỏ sót vết ửng đỏ nhẹ nơi gáy anh. Phum cũng không giỏi che giấu một việc: anh vừa làm một điều tử tế và không hề muốn bị bắt gặp.

Giữa trưa, cả toán ngừng tay nghỉ dưới mái lều tranh dựng tạm bên mép ruộng. Phụ nữ mở những ống xôi nếp đựng trong tre, đặt lên mâm cùng cá nướng, rau luộc và một thứ nước chấm sền sệt cay nồng. Win ngồi ở rìa ngoài cùng, hai bàn tay phồng rộp, cổ họng khô khốc. Boon đến ngồi sát bên cạnh, cố nhét nắm xôi vào tay anh mặc cho anh nói đã có phần.

“Chú ăn nhiều vô, có sức mới gánh được. Ba Phum nói người thành phố chỉ gánh được cái ví.”

“Ba con nói vậy hả?”

“Dạ. Nhưng ba nói nhỏ thôi, con nghe lỏm.”

Win cười. Cách đó vài bước, Phum ngồi tựa vào cột lều, mắt hướng ra ruộng, nhưng khóe miệng có vết sẹo khẽ giật. Rõ ràng anh nghe thấy. Win lấy hết can đảm nhích lại gần.

“Bó lúa nặng hơn tôi nghĩ.”

“Ừ.”

“Tôi không giỏi, tôi biết.”

Phum chưa quay đầu. “Cậu còn sống sau nửa ngày. Tôi cứ tưởng cậu đã chạy rồi.” Anh ngừng lại, như tính toán nên nói gì. “Đừng nghĩ vì thế mà tôi đổi ý.”

“Tôi không nghĩ.”

“Tốt.”

Chỉ có thế, nhưng Win thấy tảng đá trong ngực mình nhẹ đi một chút.

Quá trưa, họ trở lại ruộng. Mặt trời đã lên cao, nắng gắt nướng lưng. Đến khoảng ba giờ chiều, Win đang cắm cúi xếp bó lúa vào giàn thì nghe tiếng động cơ từ phía con đường đất dưới thung lũng. Một chiếc xe bán tải trắng bốc bụi mù, rồi dừng lại cạnh chân ruộng. Hai người đàn ông mặc áo phản quang màu cam nhảy xuống, khiêng theo những cây cọc nhỏ, ba chân máy và cuộn dây đo. Cả làng ngừng tay.

Từ ghế phụ bước ra là một người đàn ông trạc năm mươi, vóc nhỏ, bụng hơi phệ, sơ mi là phẳng phiu, miệng nở nụ cười rất rộng. Ông Chai.

“Cậu chủ!” ông ta gọi lớn, vẫy tay. “Tôi tìm cậu khắp nơi! Người đo đạc cậu nhờ đến rồi đây. Ông chủ dặn tôi phải giúp cậu làm cho bằng được.”

Win đứng thẳng dậy. Chính anh đã nhờ ông ta thuê người đo đạc, vì bản đồ hiện trạng chính xác là thứ đầu tiên một dự án hồi sinh cần có. Vậy mà vì lý do nào đó, khi nhìn những cây cọc cắm xuống bờ ruộng ấy, anh cảm thấy một cơn lạnh nhỏ chạy qua gáy, và anh thấy rõ ràng, ở bậc trên cùng, Phum đã đặt liềm xuống.