Chương 5: Đêm Trước Chuyến Đi

Tin lan nhanh hơn lửa than. Chưa đến giờ cơm chiều, cửa phòng Diệu Linh đã có người gõ, hết người này đến người khác, mỗi người mang theo một thứ gì đó và một lời khuyên.

Bà Năm đến đầu tiên, vẫn chiếc tạp dề dính bột, trên tay ôm cái giỏ nhỏ. Bà đặt xuống bàn ba quả trứng gà, một gói đường vàng bọc giấy báo, rồi ngồi hẳn xuống giường như thể đây là việc của chính bà.

“Đi thăm người ốm thì mang cái ăn được, đừng mang hoa quả, hoa quả lạnh bụng,” bà nói một hơi. “Mà cô nghe tôi này. Gặp mặt chồng đừng có khóc. Đàn ông bộ đội, nằm đau đã tủi, thấy vợ sụt sịt là nó nản. Cô phải tươi. Cô phải cười như là đi chợ về.”

“Dạ, cháu cố,” Linh nói.

“Cố gì mà cố. Tôi nói cô nghe, hồi ông nhà tôi bị tai nạn xe năm bảy mấy, tôi vào viện, cười suốt ba tuần, ra cổng mới khóc cho đã.” Bà Năm xoa hai bàn tay vào nhau, ngập ngừng, rồi bỗng đứng lên sửa lại cái cổ áo len của Linh, động tác vụng về mà quen thuộc. “Hồi ấy… thôi. Cô đi cẩn thận.”

Bà vội vã ra khỏi phòng. Linh nhìn theo tấm lưng tròn, chợt thấy mình đã ngộ nhận bà từ ngày đầu. Cô cứ nghĩ bà chỉ là người hay soi mói.

Chị Loan quay lại sau bữa cơm, mang theo bi đông nước của anh Cường, hai đôi tất len và một xấp tiền gấp tư. “Hai chục. Đừng từ chối, chị không cho không, về đi may cho chị cái áo là xong.”

Rồi hai người ngồi bên bếp lửa, vừa nhặt vừa nói. Chị Loan chỉ cô cách luộc trứng cho đỡ vỡ khi xóc tàu, cách bọc gạo nếp vào khăn ướt để không bị khô, cách giấu tiền trong lớp lót áo vì trên tàu “có đủ loại tay”. Thứ gì ở đó cũng có một lý do. Linh nhận ra mỗi món đồ chị đưa đều là một mẩu kinh nghiệm của người từng có chồng nằm viện, hoặc từng sợ có chồng nằm viện, và cô gật đầu theo từng thứ, lòng thấy ấm lên một cách kỳ lạ.

“Chị Loan này,” cô hỏi khi chị đang gấp tất, “anh Cường… chị có kể gì với anh ấy về em không?”

“Kể chứ. Chị kể em từ khi lên đây mặt xanh như tàu lá, giờ thì ăn nói hẳn hoi.” Chị Loan cười, mắt vẫn còn đỏ. “Anh Cường bảo chú Quân hồi đóng quân ít khi nói chuyện vợ. Nhưng có hôm cả đại đội ngồi nghe đài, tới khúc hát gì đó, chú ấy đứng dậy bỏ đi ra ngoài. Mãi sau anh Cường mới đoán ra, chắc chú ấy nhớ cô.”

Linh ngồi im. Bài hát nào, cô định hỏi, nhưng chị Loan đã chuyển sang chuyện cái bi đông nên rửa bằng nước sôi.

Gần nửa đêm, chị Loan về. Căn phòng chỉ còn lại tiếng gió lùa qua khe cửa và hơi thở nhỏ của chiếc bếp than lụi dần. Linh kéo bóng đèn xuống thấp hơn, ngồi lên giường với que đan và cuộn len ghi.

Chiếc khăn cô đã đan xong từ hôm qua, mũi hạt gạo đều tay, và còn khoe với anh trong lá thư chưa kịp gửi. Nhưng khi vắt nó lên lưng ghế, cô thấy nó ngắn. Người đàn ông trong ký ức mờ của thân xác này cao hơn cô gần một cái đầu. Cô gỡ mép đóng, nối thêm len vào. Nắm len thừa còn lại vừa đủ cho một gang tay nữa và một đêm không ngủ.

Bàn tay cô làm việc quen dần. Trong yên lặng, chữ bút chì nghiêng ngả cứ trở lại trong đầu. Em đừng vội đi đâu. Không nặng. Anh khỏe hơn anh tự viết. Mỗi lần cô cố nhớ gương mặt Minh Quân, cô lại chỉ nhìn thấy cái chữ.

Còn gương mặt thì sao? Cô nhắm mắt cố lục lọi ký ức mờ của thân xác này, thứ ký ức chỉ hiện ra từng mảnh, như hình ảnh qua cửa kính mờ hơi nước. Một người đàn ông cao, da sạm, mặc bộ quân phục mới là phẳng phiu. Một cái bàn đặt vội ngoài sân nhà ai đó, một chén rượu nhỏ. Bàn tay người ấy cầm chén run lên, rượu sánh ra ngoài, và người đàn ông cao lớn đó đã đỏ mặt như trẻ con.

Cô mở mắt. Hóa ra anh đã run. Lần đầu tiên, cô thấy anh không phải là cái tên ký cuối thư, mà là một người đàn ông hai mươi chín tuổi, run tay trong ngày cưới.

Còn chủ nhân cũ của thân xác này thì đã khóc suốt đêm đó, một mình, ở góc giường nhà người lạ. Ký ức ấy không rõ nét, chỉ còn lại như vị mặn trong cổ họng. Cô gạt đi, siết que đan chặt hơn.

Chị Loan nói đúng. Cô sợ. Nhưng cô không sợ Quân. Cô sợ phải thấy anh đau, và sợ chính mình, người đã bước vào cuộc đời anh bằng một cái tên mượn, không biết có xứng đáng với sự lo lắng của những người xung quanh hay không.

Cô đan tiếp. Que đan lách cách. Ngoài hành lang, một con mèo bị xua chạy, đổ nghiêng cái chậu thiếc, tiếng vang rền một lúc rồi tắt hẳn.

Gần sáng, mũi len cuối cùng được cố định. Linh cắt chỉ, đưa chiếc khăn lên trước đèn. Màu ghi nhạt, mềm và hơi nhăn, đường đan không phải đẹp nhất, nhưng chắc tay. Cô áp nó vào má thử. Len còn ấm vì nằm gần bếp.

Cô gói khăn vào một mảnh vải sạch, bọc thêm tờ báo cũ cho khỏi ẩm, đặt vào đáy túi, ngay dưới mấy quả trứng. Rồi cô lấy tờ giấy, viết vài dòng gửi mẹ chồng, định nhờ chị Loan bỏ vào hòm thư: “Mẹ ơi, anh Quân bị thương nhẹ ở chân, con vào thăm, sẽ viết kỹ cho mẹ sau.” Cô ngồi nhìn mấy dòng ấy một lúc. Quân đã dặn đừng làm mẹ sợ. Nhưng lỡ đơn vị đã báo, tờ giấy đóng dấu kia sẽ nói với mẹ điều gì?

Cô gạch dòng cuối, viết lại, rồi lại gạch. Cuối cùng cô để tờ giấy vào túi áo. Đến nơi, thấy anh ra sao, cô sẽ viết cho đúng.

Năm giờ kém mười, chiếc UAZ đã nằm chờ ngoài cổng, đèn pha hắt hai vệt vàng vào làn sương. Chị Loan xách túi giúp cô xuống cầu thang. Dưới sân, bà Năm đã đứng đó từ lúc nào, tay cầm một gói lá chuối còn bốc hơi.

“Xôi vừa đồ,” bà nói gọn, nhét vào tay cô. “Ăn đi kẻo lả người. Cấm bỏ, nghe chưa.”

Linh mở miệng định cảm ơn, nhưng bà đã quay lưng, đi thẳng về phía cầu thang, vai khẽ rung.

Trung úy Đạt mở cửa xe. Linh bước lên, ôm túi vào lòng. Qua cửa kính, cô thấy chị Loan giơ tay vẫy, thằng Bi ngái ngủ ôm chân mẹ, và ô cửa sổ phòng mình tối đen phía sau những tầng nhà lô nhô. Mùi than tổ ong từ đâu bay tới, quen đến mức cô thấy xót.

Xe lăn bánh. Bầu trời phía đông bắt đầu ngả màu tro.