Chương 11: Trưởng Lão Thấy Làng Thay Đổi

Ông Cần ngồi trên chiếc ghế gỗ cũ ngoài hiên, nhấp từng ngụm trà đặc trong khi nhìn ra sân làng. Ánh nắng buổi sáng chiếu qua tán cây xoài già — cây xoài đang ra trái lúc lỉu, nhiều hơn ông thấy từ hàng chục năm qua.

Ông đã sống ở Đông Mộc bảy mươi mốt năm. Sinh ra ở đây, lớn lên ở đây, và chắc chắn sẽ chết ở đây. Ông biết từng góc đất của làng như biết lòng bàn tay mình — biết chỗ nào đất tốt, chỗ nào hay ngập, mùa nào con suối cạn kiệt nhất, đám ruộng nào của ai từ đời ông cố để lại.

Và trong bảy mươi mốt năm đó, ông chưa bao giờ thấy làng thay đổi nhanh như một tháng vừa rồi.

Con suối chảy mạnh trở lại — ông đã nghe trai làng kể chuyện leo núi chặt cây đổ. Chuyện bình thường, ai cũng có thể làm, chỉ là trước giờ không ai nghĩ đến việc đi tìm nguyên nhân thay vì chỉ than thở. Mấy đám ruộng phía tây bắc xanh trở lại sau khi bón tro — điều này ông nghe bác Hai Gôn kể với giọng kính nể như kể về thần thánh. Cây xoài ra trái — ai cũng bảo trời thương, chỉ riêng ông già này nhìn thấy hai người lạ ngồi cạnh gốc cây lúc rạng sáng hôm đó.

Ông Cần không ngu. Bảy mươi mốt tuổi không tự nhiên mà thành trưởng làng.

Ông đặt bát trà xuống, đứng dậy chầm chậm. Đầu gối ông kêu răng rắc — mỗi buổi sáng nó vẫn nhắc ông nhớ tuổi tác. Nhưng mắt ông vẫn tinh, tai ông vẫn thính, và cái đầu bạc trắng này vẫn đang suy nghĩ rất rõ ràng.

Anh chàng Vĩnh Thành — ông quan sát người trẻ này từ ngày đầu. Không phải tu sĩ, không phải thầy thuốc, không phải lái buôn. Không có hàng hóa, không mang bùa phép, không mặc trang phục dòng tu nào ông biết. Chỉ là… một người thanh niên với cái nhìn kỳ lạ, hay đứng một mình và nhìn chằm chằm vào không khí trước mặt.

Còn người tên Xuân, mới đến sau, thì ông đã đoán ngay từ đầu. Cách người đó đi đứng, cách thở, cách quan sát — đó là người tu luyện. Ông đã gặp nhiều người như vậy qua đời, đôi khi họ đi qua làng, đôi khi họ dừng lại vài ngày rồi đi. Họ sống theo quy luật riêng.

Điều kỳ lạ là lần này, người tu luyện đó dừng lại. Đã hơn hai tuần mà vẫn chưa có dấu hiệu muốn rời đi.

Ông đi xuống sân, bước về phía bờ giếng nơi hai người trẻ hay ngồi buổi tối. Ban ngày giếng vắng, chỉ có mấy đứa trẻ thỉnh thoảng chạy qua chơi. Ông đứng bên thành giếng đá, nhìn xuống mặt nước xanh in bóng trời.

Làng này đang thay đổi, ông nghĩ. Nhưng thay đổi theo hướng nào?

Thay đổi tốt thì ông thấy rồi — ruộng xanh hơn, nước nhiều hơn, người dân vui hơn. Nhưng kinh nghiệm bảy mươi mốt năm cũng dạy ông một bài học khác: thứ gì đó thu hút sự chú ý tốt thường cũng thu hút sự chú ý xấu. Và làng nhỏ này, ở cuối thung lũng này, không có nhiều thứ để chống đỡ nếu sự chú ý xấu đó đến.

Ông cần nói chuyện với hai người trẻ đó. Không phải để ngăn cản họ, mà để hiểu. Và để chuẩn bị.