Chương 3: Khám Phá Lệnh System

Đêm hôm đó, Vĩnh Thành nằm trên tấm chiếu thô cứng trong gian nhà tranh được trưởng làng Đông Mộc sắp xếp cho anh tạm trú, mắt mở thao láo nhìn lên mái rạ tối om. Tiếng dế kêu vọng vào từ phía ruộng lúa, hòa lẫn tiếng gió nhẹ lướt qua vách phên. Xa xa, con chó ai đó sủa một hồi rồi im bặt.

Anh đưa tay lên trước mắt, nhìn chằm chằm vào lòng bàn tay phải. Màn hình xanh lờ mờ lại xuất hiện, chỉ sáng vừa đủ để anh đọc được, không rọi ra ngoài tối.

“Giao diện system,” anh thì thầm, “thử lệnh help.”

[SYSTEM v0.1 — CHẾ ĐỘ KHỞI ĐỘNG]

Lệnh khả dụng:

/scan — Quét môi trường xung quanh

/status — Xem trạng thái người dùng

/log — Xem nhật ký sự kiện

/query — Truy vấn cơ sở dữ liệu cục bộ

/set — Cài đặt thông số

[Ghi chú: Các lệnh nâng cao bị khóa. Cần đủ điều kiện mở khóa.]

“Chỉ vậy thôi à.” Anh chép miệng. Hồi còn là lập trình viên tại Hà Nội, anh đã từng debug những hệ thống có hàng nghìn endpoint. Cái danh sách lệnh vỏn vẹn năm dòng này trông nghèo nàn một cách buồn cười.

Nhưng thôi, bắt đầu từ đâu đó còn hơn ngồi đây mà than thở.

“/scan”

Màn hình rung nhẹ. Một vòng tròn đồng tâm lan ra rồi thu lại, giống animation loading cũ kỹ trên website thập niên 2000.

[KẾT QUẢ QUÉT — BÁN KÍNH 500m]

Dân số: 214 người

Diện tích canh tác: 47 mẫu

Nguồn nước: 1 con suối (lưu lượng thấp), 3 giếng khơi

Vật nuôi: 38 con gia súc, khoảng 120 gia cầm

Cấu trúc nhà ở: 41 ngôi nhà (39 tranh tre, 2 gỗ)

Điểm dị thường: Đất canh tác phía tây bắc có độ pH bất thường (6.1 — thấp hơn mức lý tưởng cho lúa)

Điểm dị thường: Lưu lượng suối giảm 30% so với ước tính mùa này

Vĩnh Thành nhướn mày. Đây rồi, cái này hữu ích hơn anh tưởng. Số liệu khá chi tiết, và đặc biệt hai điểm dị thường cuối — anh nghĩ đến cuộc trò chuyện buổi chiều với bác Hai Gôn, người đàn ông lưng còng vì hàng chục năm cúi xuống ruộng.

“Lúa năm nay kém lắm, cậu ơi,” bác đã nói, giọng mệt mỏi như tiếng cọt kẹt của cái cối xay gạo cũ. “Đất như là chán không muốn nuôi lúa nữa vậy. Mấy đám ruộng đầu làng cứ vàng lá rồi chết non.”

Bây giờ anh hiểu tại sao rồi. pH 6.1, trong khi lúa nước cần từ 6.5 đến 7.0. Đất chua. Không phải trời phạt, không phải ma quỷ — chỉ là hóa học cơ bản.

“/query khắc phục đất chua”

[TRUY VẤN]

Kết quả: Bổ sung vôi bột (CaCO3) hoặc vôi tôi để tăng pH.

Liều lượng khuyến nghị: 300-500kg/mẫu tùy mức độ.

Nguồn vôi gần nhất trong bán kính quét: Không tìm thấy.

Gợi ý thay thế: Tro bếp (kali bicarbonate tự nhiên) có thể cải thiện nhẹ pH.

Lượng tro ước tính cần: 1-2 tạ/mẫu.

“Tro bếp.” Anh gật đầu chậm rãi. Làng này nấu củi mỗi ngày. Tro bếp chắc không thiếu.

Anh tiếp tục gõ lệnh đến gần nửa đêm, hỏi về con suối, về gia súc, về những triệu chứng bệnh nhỏ trong làng mà anh nghe loáng thoáng. System trả lời từng cái, đôi khi chính xác đến đáng ngạc nhiên, đôi khi mơ hồ đến bực bội với những dòng chữ “Dữ liệu không đủ” hay “Cần thêm thông số đầu vào”.

Nhưng không sao. Đây là lần đầu anh thực sự hiểu thứ gì đó về thế giới này, thay vì chỉ lơ ngơ như gà lạc chuồng từ lúc xuất hiện dưới gốc cây đa ba ngày trước.

Cuối cùng anh đặt tay xuống, nhắm mắt lại. Trong đầu anh, những dòng số liệu vẫn còn chạy lờ mờ như màn hình terminal. Cảm giác quen thuộc. Cảm giác của một người biết mình đang làm gì.

Được rồi, Đông Mộc, anh nghĩ. Ta sẽ giúp mày. Theo cách của ta.