Chương 14: Bí Quyết
Lão Tổ Hồng nhớ lại một kỹ thuật mà ông học từ người thầy đầu tiên của mình – người đã chết từ hơn sáu mươi năm trước.
Kỹ thuật không có tên. Người thầy gọi nó là “nấu bằng tai” – nấu bằng cách lắng nghe âm thanh của nồi, của nguyên liệu, của lửa, để biết khi nào cần điều chỉnh mà không cần nhìn hay nếm.
Ông đã không dùng kỹ thuật đó trong bảy mươi năm.
Khi ông mô tả cho Minh Khoa, người đầu bếp im lặng lắng nghe. Rồi hỏi: “Tiếng nào?”
“Tiếng sôi thay đổi theo độ đậm của nước canh. Tiếng của nguyên liệu mềm ra khác với tiếng của nguyên liệu còn cứng. Tiếng lửa thay đổi khi độ ẩm trong nồi thay đổi.”
Minh Khoa không nói gì, đứng cạnh bếp, nhắm mắt.
Mười lăm phút sau, ông mở mắt và điều chỉnh lửa.
“Nghe ra rồi,” ông nói. “Nước canh bắt đầu đặc hơn ở đáy. Cần khuấy và giảm lửa.”
Lão Tổ nhìn vào nồi. Đúng.
“Ông nghe ra nhanh hơn tôi nghĩ.”
“Trong nghề nấu ăn của tôi, chúng tôi không gọi tên kỹ thuật này. Nhưng đầu bếp giỏi đều làm. Chỉ là không ai giải thích thành lời.”
Hai người đứng cạnh bếp, cùng lắng nghe.
Không nói chuyện. Chỉ lắng nghe.
Và trong im lặng đó, Lão Tổ Hồng nhận ra mình đang làm điều mình không làm trong bảy mươi năm.
Không phải nấu ăn. Là hiện diện hoàn toàn trong một khoảnh khắc.
Tu tiên dạy ông nhiều thứ. Nhưng đứng bếp dạy ông điều này đầu tiên.
Sau ba buổi cùng đứng bếp, Lão Tổ Hồng nói với Minh Khoa điều mà ông chưa nói với ai trong phái.
“Khi tôi bỏ nghề bếp để tu tiên, tôi mang theo tất cả kỹ năng nhưng bỏ lại tất cả ký ức về lý do mình yêu nghề.” Ông nhìn vào ngọn lửa bếp đang cháy. “Bảy mươi năm tu luyện, tôi có được nhiều thứ. Nhưng tôi cũng mất thứ gì đó mà tôi không nhận ra mình đã mất cho đến hôm nay.”
“Điều gì?” Minh Khoa hỏi.
“Sự hiện diện đơn giản trong một khoảnh khắc. Không nghĩ đến quá khứ hay tương lai. Chỉ là nấu ăn.”
Minh Khoa lắng nghe mà không nói gì.
“Tu tiên dạy tôi thiền định, tập trung, vượt qua giới hạn. Nhưng đứng bếp dạy tôi điều đó trước tu tiên.” Lão Tổ quay lại nhìn ông. “Tôi nghĩ tôi vào tu tiên để tìm thứ gì đó cao hơn. Nhưng thứ tôi tìm thực ra đã có từ trước khi tôi rời bếp.”
Câu nói đó nặng theo cách Minh Khoa không có từ nào phản hồi cho đúng.
Ông chỉ tiếp tục khuấy nồi, lắng nghe âm thanh của nước sôi, và ở lại trong khoảnh khắc đó.
Lão Tổ nhìn ông làm vậy và im lặng theo.