Chương 20: Thứ Để Đổi
Kim trưởng bếp đợi anh trong phòng sổ sách, bàn tay phải giấu trong tay áo, cuốn sổ trước mặt mở ra mà không có dòng nào được đọc.
Junho kể lại cuộc gặp, từng câu, từng chữ. Kim nghe hết, không ngắt lời. Khi anh nói đến lời đề nghị chức Ngự thiện giám, ông nhắm mắt lại. Khi anh nói đến câu cuối của Lục Thanh Sơn về cái cây và quả, ông mở mắt.
“Thiên sứ xin người,” ông nói chậm rãi. “Ngươi biết điều đó nghĩa là gì chứ? Không ai trong triều dám từ chối thẳng. Từ chối là nói với Hoàng đế nhà Minh rằng Joseon xem lệnh của ông ta nhẹ hơn một bát canh. Nhưng nếu đồng ý thì bếp mất ngươi.”
“Tôi không muốn đi.”
“Ta biết.” Ông cúi nhìn cuốn sổ. “Nhưng không muốn thì không đủ làm lý do. Triều đình cần một thứ để đưa cho Thiên sứ, thứ gì đó nặng ngang một người.”
Ông ngừng. Trong khoảng ngừng ấy, Junho nghe tiếng gió lùa qua khe cửa giấy.
“Ta cũng phải nói với ngươi một chuyện.” Giọng Kim trầm xuống. “Hai năm ta để trống ghế Phó Bếp, ngươi tưởng là vì ta kén chọn. Một nửa đúng. Nửa còn lại là vì ta chờ một người ta dám nhờ giữ bếp này khi tay ta không còn cầm được muôi. Tay ta đã không giấu được lâu. Có thể mùa xuân tới, có thể sớm hơn. Ta vẫn định nói với ngươi sau tiệc sứ thần, khi mọi thứ yên.” Ông cười, một nụ cười nhỏ và mệt mỏi. “Thiên sứ đến sớm quá.”
Junho thấy cổ họng khô lại. “Trưởng bếp…”
“Đừng nói gì. Điện hạ vừa triệu cả hai ta. Đi thôi.”
Gian tiếp khách nhỏ nơi Điện hạ họp việc nội bộ nằm ở cuối dãy điện phụ, nhỏ hơn gian hôm tiệc, chỉ có bàn thấp, vài tấm đệm, lò sưởi than còn ấm. Điện hạ ngồi ở thượng vị trong áo thường phục, hai bên là Lễ tào Phán thư, một ông già tóc bạc, và Phán thư Gu, vẫn nụ cười tròn trịa và đôi mắt híp. Kim và Junho quỳ ở giữa phòng.
“Thiên sứ xin đầu bếp,” Điện hạ nói, đi thẳng vào việc, giọng ôn hòa. “Hiệp nghị chợ biên giới chưa ký, và lời xin ấy đi cùng nó. Các khanh nói thế nào?”
Lễ tào Phán thư thở dài, trình bày những điều đã biết: tiền lệ, lệ cống, cái giá của việc làm phật ý Thiên triều. Phán thư Gu đợi ông ta nói xong, rồi cúi người, giọng nhẹ nhàng như mời nước.
“Thần lo cho ngân khố và cho thể diện. Nếu từ chối, Thiên triều phật ý. Nếu đưa người đi, bếp ngự mất người giỏi nhất. Thần xin đề nghị một cách ổn thỏa: đưa cho Thiên sứ công thức, bí quyết, tất cả những gì Thiên sứ muốn. Còn người thì…” Ông ta mỉm cười. “Thần cho rằng một đầu bếp nên ở lại nơi anh ta thuộc về.”
Nghe qua thì hợp lý. Junho thoáng nhíu mày, vì cái lý ấy hợp quá, đến nỗi anh nhớ lời Kim: mỗi khi ông ấy cười, hãy đếm xem ông ấy đang tính gì.
“Thần có một đề nghị nữa, thưa Điện hạ,” Phán thư Gu nói tiếp, giọng hơi đổi. “Công thức của bếp ngự là cơ mật. Đưa ra ngoài nước, dù chỉ một phần, cũng là chuyện lớn. Thần xin Hộ tào và Lễ tào cùng duyệt từng trang.”
Junho nghe tiếng hơi thở của Kim nhè nhẹ bên cạnh. Ông ngẩng đầu thưa: “Thần xin Điện hạ cho đầu bếp trẻ này được nói.”
“Nói đi,” Điện hạ gật đầu.
Junho cúi trán chạm sàn, ngồi thẳng dậy. Tim anh đập mạnh, nhưng giọng thì vững hơn anh tưởng.
“Thưa Điện hạ, Thiên sứ nói với thần rằng ngài muốn thứ khiến Hoàng đế nhà Minh ăn ngon, còn thứ ấy là người hay là món thì ngài chưa nghĩ. Thần xin phép tâu: đừng cho họ người, cũng đừng chỉ cho họ giấy. Hãy cho họ mười ngày.”
“Mười ngày?”
“Đầu bếp riêng của Thiên sứ là Lục Thanh Sơn, bốn mươi năm trong bếp hoàng cung nhà Minh. Thần xin Điện hạ mở bếp cho ông ấy mười ngày, đến hết yến bế mạc. Ông ấy được nếm, được xem, được ghi lại những món mà thái y viện đã duyệt, để Thiên sứ mang về một cuốn thực phổ Joseon do chính đầu bếp của Thiên triều viết. Còn thần sẽ ở bên ông ấy suốt mười ngày, nấu cho ông ấy ăn và học từ ông ấy.”
“Để cho Thiên sứ cái ông ấy muốn,” Điện hạ chậm rãi nói, “mà không đưa ra người.”
“Dạ. Và còn một điều nữa.” Anh nuốt khan. “Lục tiên sinh đã nói với thần một câu: cây mọc ở đất nào thì quả vị ấy. Món ăn Joseon sinh ra từ nước giếng này, lửa than này, những người đứng cạnh bếp này. Mang đi khỏi đó, nó không còn là món ấy nữa. Nếu chính ông ấy nếm đủ mười ngày và tự kết luận như thế với Thiên sứ, thì lời của người trong nghề nặng hơn lời của bất kỳ ai trong triều.”
Phòng im lặng. Phán thư Gu vẫn mỉm cười, nhưng ngón tay đang xoa nhẹ ống tay áo đã dừng lại.
“Nếu Lục Thanh Sơn tự nói vậy với Thiên sứ thì không ai mất mặt,” Lễ tào Phán thư lẩm bẩm. “Quả là thế.”
“Thần vẫn lo,” Phán thư Gu lên tiếng. “Cơ mật bếp ngự…”
“Phán thư,” Điện hạ ngắt lời, không nặng nề. “Cơ mật thật của bếp ngự có viết ra được không?”
Kim trưởng bếp cúi đầu rất thấp. “Thần xin tâu: không viết được, thưa Điện hạ. Cái viết ra được chỉ là xương. Phần còn lại ở tay, ở nước, ở lửa.”
Điện hạ nhìn ông, lâu hơn người ta nhìn một câu trả lời. Rồi ngài gật đầu.
“Được. Bếp ngự mở cho Lục Thanh Sơn mười ngày. Thực phổ sẽ do Lục Thanh Sơn tự viết, Kim trưởng bếp duyệt. Yến bế mạc là nơi Thiên sứ quyết định.” Ngài nhìn Junho. “Ta không đem người ra đổi. Nhưng ta cũng không muốn Thiên sứ về tay không. Ngươi tự nói ra cách này, ngươi lo cho trọn.”
“Thần xin tuân mệnh.”
Ngoài hành lang, nắng đã tắt và hơi lạnh bò vào tay áo. Kim đi cạnh anh, bước nhẹ, không nói, cho tới khi cánh cửa điện khuất sau lưng.
“Ngươi nói được hơn ta tưởng,” ông lẩm bẩm.
“Tôi sợ hơn trưởng bếp tưởng.”
“Sợ là tốt.” Kim dừng bước, nhìn lên mái ngói xám. “Còn Phán thư Gu thì ta vẫn không hiểu. Đề nghị của ông ta đúng, mà sao ta nghe không yên.”