Chương 19: Sợi Chỉ Thắt Nút

Cuối thu, Tiêu Dực và Tiểu Đồng cãi nhau về một cái bánh răng.

Bánh răng nằm trong chiếc cối giã thuốc cổ ở kho tầng hai, rỉ sét đều quanh vành, răng mòn đến mức khó phân biệt cái nào với cái nào. Tiêu Dực đếm được sáu mươi. Tiểu Đồng đếm được sáu mươi mốt. Cả hai đếm lại hai lần, mỗi lần mỗi khác, và đến lần thứ ba thì đều lạc chỗ đánh dấu, quay ra nhìn nhau bằng ánh mắt của hai người cùng tin mình đúng.

Tiểu Đồng thò tay vào áo rút ra một đoạn dây gai dài chừng ba gang, thắt nút cách đều từ đầu này sang đầu kia. “Em đo khoảng cách giữa hai răng còn nguyên nhất, rồi thắt một nút cho mỗi khoảng như thế.” Nó đặt dây lên vành bánh, ép sát từng răng, đếm nút bằng đầu ngón tay. Hết một vòng, nó đếm lại từ đầu bằng tay kia. “Sáu mươi mốt. Hai lần.”

Tiêu Dực nhìn sợi dây, rồi nhìn đứa trẻ nhỏ hơn mình gần mười tuổi. “Mày làm cái này lúc nào?”

“Tuần trước. Mắt em hay đếm nhảy. Đếm xong em muốn có thứ khác đếm lại cho em.”

Tần Mặc từ góc kho nhìn sang. “Một nguồn thứ hai,” ông nói. “Ta học được từ một nghề khác rằng một tin chỉ đáng tin khi hai nguồn không biết nhau cùng nói. Em vừa tự nghĩ ra điều đó cho bánh răng.”

Tiểu Đồng không hiểu ngay, nhưng tai nó đỏ lên. Tiêu Dực thở dài rất to và chìa tay ra. “Cho tao mượn. Tao đếm lại bằng nó.”

Cơ Cơ lao vào kho, thở không ra hơi. “Các chủ! Có khách ở cổng. Một cụ già chống gậy trúc, với một cậu cầm hòm gỗ.”

Người đứng chờ ở cổng là một cụ ông gầy, lưng thẳng, mắt đục nhưng bàn tay cầm gậy không run. Cụ tự xưng là Lương, đứng đầu một phái nhỏ ở phía nam, nay được Hội Cơ Học Vùng mời ngồi ghế phán xét. Cụ thẳng thắn nói rằng phái của cụ cũng bị cắt đồng thau từ đầu xuân, và cụ nghe tin Thiên Cơ Các đã tìm được lối đi khác.

Tần Mặc dẫn cụ ra xem trục chính của cổng. Cụ Lương cúi xuống, ngón tay sờ lên mặt trục trúc đã bóng lên sau nhiều tháng chạy, đưa lên mũi ngửi, rồi bảo cậu thư ký cầm hòm ghi chép từng số đo. Khi cụ muốn biết bánh răng truyền động ăn khớp mấy răng, Tiểu Đồng đứng sau lưng sư phụ ngập ngừng đưa ra sợi dây thắt nút. Cụ già cầm lấy, ép lên vành bánh, đếm hai lần, và trả lại.

“Đồ chơi của trẻ con,” cụ nói. “Nhưng nó không nói dối.”

Khi cậu thư ký đi vào trong vẽ lại cơ cấu cổng, cụ Lương ở lại cùng Tần Mặc dưới mái hiên. Cụ nhìn cánh cổng rất lâu.

“Ta gặp Các chủ đời trước ba lần,” cụ nói. “Lần cuối vào mùa đông, đã hơn hai mươi năm. Ông ấy đứng đúng chỗ này, nhìn cái cổng lúc ấy còn hỏng, nói chuyện một mình vì không còn ai để nghe. Đệ tử ông ấy tin nhất bỏ đi, mang theo một thứ gì đó. Ông ấy không bao giờ nói là thứ gì. Từ đó Các tàn. Ông ấy chết trên lầu, và không ai biết ở kho dưới ông ấy giấu cái gì.”

“Cụ có biết ai đã nhận thứ ấy?”

“Chỉ biết năm đó có người đến Cơ Khí Tông, và Cơ Khí Tông bỗng bắt đầu nói rất nhiều về một thứ họ gọi là bí truyền cổ.” Cụ ngừng lại, giọng hạ thấp. “Tần Các chủ, Ngụy Hoành nắm Viện Cơ Quan từ mùa đông. Ông ta không ra đòn bằng sức. Ông ta ra đòn bằng điều lệ. Trong điều lệ liên minh có một khoản cổ, khoản chín. Đệ tử rời tông chưa đầy ba năm mà còn mang theo kỹ nghệ của tông thì phải qua phép đối cơ nếu thầy cũ đòi: mở trước các phái một cái khóa do chính thầy chế ra. Khoản ấy lập từ hồi các tông còn tranh đệ tử bằng đao kiếm, bao đời không ai viện đến vì quá vô lý.”

Tần Mặc thấy gió thổi qua cổng, làm cái trục trúc kêu khẽ một tiếng. “Tiêu Dực rời tông chưa đầy ba năm.”

“Ta nói vậy là để Các chủ biết.” Cụ chống gậy xoay người. “Ta ngồi ghế phán xét. Ta ghét thấy cái ghế bị đem ra làm lưỡi dao.”

“Vì sao cụ nói với ta?”

“Vì ta già, và vì người tử tế thường được báo muộn hơn kẻ xấu.” Cụ nhếch môi rất nhẹ. “Với lại, ta muốn xem cái Các này đứng được bao lâu.”

Cậu thư ký ra tới nơi, hai người dừng chuyện. Cụ Lương cúi đầu chào, ra về dọc con đường dốc, cây gậy trúc gõ lốc cốc lên đá.

Tần Mặc đứng nhìn theo cho đến khi bóng cụ khuất sau khúc quanh. Ông cân nhắc chuyện có nên kể lại cho Tiêu Dực. Nếu Ngụy Hoành chưa ra tay thì nói ra chỉ đặt lên vai một người trẻ cái gánh chưa tới lúc. Ông tự bảo mình như thế, và cũng biết đó là cách nói của người đã quá quen giữ mọi thứ một mình.

Tối ấy ông đi ngang bàn Tiểu Đồng, thấy cuốn sổ bìa vải mở sẵn. Thằng bé ghi rất kỹ: giờ cụ Lương đến, giờ cụ đi, số đo trục chính, và một dòng nhỏ ở cuối. Sư phụ đứng nói chuyện với cụ ở cổng khá lâu, không có ai khác.

Tiểu Đồng thấy ông đọc. Nó cầm bút lên. “Sư phụ muốn em xóa dòng này không ạ?”

“Không,” ông nói. “Ghi đúng những gì em thấy.”

Thằng bé gật đầu, gạch dưới dòng chữ bằng một nét thẳng, rồi gập sổ lại.