Chương 16: Quy Tắc Chia Ba

Đợt rét đầu mùa kéo về Thiên Cơ Các cùng với một đơn đặt hàng. Một thương nhân buôn trầm hương ở thành phía đông cho người lên núi xin làm một chiếc hòm đựng khế ước có ba lớp khóa, ba người giữ ba chìa, thiếu một người thì hòm không mở được. Ông ta trả trước nửa số bạc. Tần Mặc nhận đơn ngay trong buổi sáng, vì Các cần tiền mua than, và vì ông muốn xem hai đệ tử làm việc với nhau khi ông không đứng giữa.

Chiều hôm đó ông trải bản vẽ lớn lên bàn giữa sảnh, dùng dao rọc thành ba mảnh. Mỗi mảnh có một lớp khóa. Ở rìa mỗi mảnh ông chỉ ghi kích thước chỗ nối, không ghi chỗ nối ấy sẽ khớp với cái gì.

“Tiểu Đồng làm chốt trượt. Dực làm vòng xoay. Khung hòm và lớp khóa thứ ba là của ta,” ông nói. “Làm xong mới ghép. Trong lúc làm, không ai được xem phần của người khác.”

Tiểu Đồng lật mảnh giấy của mình hai lần rồi hỏi: “Ba người ngồi chung một bàn vẽ thì nhanh hơn mà sư phụ. Sao phải chia?”

“Nhanh hơn thì đúng. Nhưng nếu bản vẽ có ngày lọt ra ngoài, người nhặt được chỉ cầm một phần ba.” Ông cuộn phần giấy còn lại. “Thứ quan trọng thì không để ai trong Các nắm trọn trong đầu. Ta cũng vậy, khi làm được.”

Tiêu Dực cầm mảnh của mình lên, nhìn rìa giấy một lúc. “Ở Cơ Khí Tông cũng chia việc, nhưng chia để làm cho nhanh. Chia để giấu thì tôi mới gặp lần đầu.”

“Ngươi phản đối à?”

“Không. Tôi ghi nhận thôi.”

Ba tuần sau đó sảnh chính đầy tiếng giũa và mùi than. Tiểu Đồng ngồi sát lò, chốt nào làm xong cũng gõ móng tay vào nghe tiếng rồi mới đặt sang một bên. Tiêu Dực làm nhanh gấp đôi. Chốt nào cậu ta tiện ra cũng có một đường vạt chéo ở đầu, lệch nhẹ so với lối vạt thẳng của thợ trong vùng. Tần Mặc thấy đường vạt ấy từ ngày thứ hai và không bảo cậu ta sửa. Cơ Cơ ôm bình than chạy qua chạy lại, lúc nào cũng bị một trong hai người quát tránh đường.

Ngày thứ tám, khi Tiểu Đồng còn đang mài dở hàng chốt thứ ba, Tiêu Dực mang một tờ giấy đến đặt lên bàn của Tần Mặc.

“Phần của Tiểu Đồng có ba hàng chốt trượt,” cậu ta nói. “Hàng ngoài ngắn hơn hai hàng kia, vì tôi phải chừa một rãnh nghiêng ở rìa vòng xoay cho nó chạy qua. Phần của anh có một lẫy hẹn giờ ở đầu hòm, vì rìa của tôi bị khoét một lỗ lệch tâm, mà trong phần tôi không có thứ gì cần đến cái lỗ ấy.”

Tiểu Đồng ngẩng lên, cái giũa dừng giữa chừng. “Sao mày biết?”

“Mày có nói gì đâu.” Tiêu Dực quay lại. “Cái rìa nói.”

“Vậy sao tao không đoán ra phần của mày?”

“Vì mày chỉ nhìn vào giữa tờ giấy. Chỗ nối mới là nơi bản vẽ lộ ra nhiều nhất.”

Tiểu Đồng đỏ mặt, tức, nhưng cúi xuống nhìn rìa mảnh giấy của mình lần đầu tiên trong tám ngày.

Tần Mặc đọc hết tờ giấy một lượt. Cả ba điều đều đúng. Mỗi mảnh ông cắt chỉ để lộ vài đường rãnh, vậy mà người này nhìn rìa của một mảnh đã dựng lại được hai mảnh kia. Ông đã gặp kiểu đầu óc ấy một lần, từ rất lâu rồi, và ông không muốn nhớ ra là lúc nào.

“Đoán đúng,” ông nói. “Nhưng đoán vẫn là đoán. Sai một rãnh thì hòm hỏng.”

“Vậy anh cho tôi xem bản vẽ đầy đủ, để tôi không phải đoán.”

“Không.”

Tiêu Dực gật đầu, không cãi, cầm tờ giấy trở về chỗ.

Tối đó Tần Mặc đi lên từ kho sâu, tay xách đèn, tay kia kéo cánh cửa sắt cuối hành lang phía tây cho khép lại. Tiêu Dực đứng ở đầu hành lang, không biết đã đứng đó từ lúc nào.

“Tôi không xin xuống,” cậu ta nói. “Cơ Cơ kể dưới đó có ba mươi mốt bậc đá và một cánh cửa luôn khóa. Tôi chỉ muốn biết một người học ở Các này phải ở lại bao lâu thì được xuống.”

“Không ai xuống. Tiểu Đồng cũng chưa.”

“Tôi không hỏi Tiểu Đồng.”

“Ngày đầu ta đã nói là không đối xử đặc biệt với ngươi.” Ông bước tới đứng chắn giữa cánh cửa, lưng áp vào tấm sắt lạnh. “Cánh cửa này đóng với ngươi như đóng với mọi người.”

Tiêu Dực nhìn cách ông đứng, rồi hạ mắt. “Vâng.”

Cậu ta đi về phía phòng mình, bước chân đều như mọi ngày. Tần Mặc đứng lại thêm một lúc. Lời ông vừa nói công bằng với cả hai đứa trẻ. Ông cũng biết rõ cánh cửa không đóng vì sự công bằng ấy.

Quá nửa đêm, khi ông ngồi chép số đo cho lớp khóa thứ ba, có tiếng gõ cửa phòng. Tiêu Dực bưng một bát trà gừng, hơi bốc lên thành dải mỏng trong không khí lạnh.

“Trời rét. Tôi nấu dư.”

“Đặt xuống bàn.”

Cậu ta đặt bát xuống cạnh cuộn bản vẽ, không đặt sát tay ông. Cậu ta đứng thêm một nhịp, như người chờ một câu nói chưa tới, rồi cúi chào và khép cửa lại. Ông nhìn làn hơi lên thẳng rồi uốn cong dần. Mùi gừng thơm, ấm. Ông nhúng bút vào nghiên mực và viết tiếp.

Sáng ra Cơ Cơ vào dọn phòng, thấy bát trà vẫn đầy, đã nguội ngắt, một lớp váng mỏng nổi trên mặt. Thằng bé thò đầu hỏi: “Các chủ không uống ạ?”

Tần Mặc không ngẩng lên khỏi bản vẽ. “Em dọn đi.”