Chương 11: Một Lần Quay
Phòng xử án được dựng trong một trường quay lớn ở ngoại ô, và khi Woosik bước vào lúc năm giờ sáng, hơi lạnh của sàn bê tông vẫn còn bám dưới đế giày. Những hàng ghế gỗ sồi màu mật ong chạy thành các dãy, bục thẩm phán cao hơn đầu người, và ở góc phải, bục nhân chứng nhỏ bé như một chiếc hộp. Trên trần, hàng trăm bóng đèn chưa bật treo lặng im như một đàn dơi.
Anh mặc bộ vest của Jo Daeseok: màu nâu xỉn, đã giặt nhiều lần, hơi chật ở vai vì bộ đồ này, theo lời ông Jo trong tiểu sử nhân vật mà anh tự viết ra, được mua cho đám cưới em gái cách đây mười năm. Mảnh giẻ xám của ông Baek nằm trong túi áo trong. Chị phụ trách đạo cụ đã nhìn nó với vẻ nghi ngờ, rồi nhún vai khi Kang đi ngang và nói bằng một giọng chẳng cần trả lời: “Để nó đó.”
Ông ngồi xuống cạnh anh trên hàng ghế cuối, nhai kẹo cao su.
“Tao đặt luật từ đầu. Ba lần quay. Không hơn. Tao không muốn mày đi hết cảm xúc ở lần thứ mười.”
“Vâng.”
“Mày có muốn hỏi gì không?”
“Có một điều.” Anh nhìn bục nhân chứng. “Ông Jo có được ngồi không, hay phải đứng?”
Kang nhìn anh một chốc. “Mày đứng. Bục thấp, ông ta cao hơn, nên phải cúi lưng một chút. Vì ông ta quen cúi xuống gầm xe.”
“Vậy là đúng.”
“Đúng cái gì?”
“Cái cúi lưng. Tôi tưởng ông ấy sẽ đứng thẳng.”
Kang bật ra tiếng khịt mũi quen thuộc và đứng dậy. “Đi uống nước đi.”
Một trăm hai mươi người quần chúng ngồi vào chỗ lúc tám giờ, những người dân thường được thuê đóng vai khán giả phiên tòa, bồi thẩm, phóng viên. Trong số đó có một bà lão, tóc bạc búi gọn, ngồi ở hàng thứ ba của dãy bồi thẩm, đôi tay đan vào nhau trên đùi. Woosik nhớ rõ bà vì bà nhìn anh rất lâu khi anh đi qua, như thể đang cố nhớ ra một gương mặt quen.
Seo Taejin đến lúc chín giờ, trong bộ vest công tố xanh than cắt may khít khao. Anh bắt tay Woosik, nói đùa với chị trang điểm, và đứng vào vị trí đối diện bục nhân chứng, khoảng cách chỉ ba bước chân.
“Sẵn sàng,” Kang nói qua micro. “Máy một, máy hai. Quay.”
Lần quay đầu tiên bắt đầu đúng như kịch bản. Han Gyeom hỏi, Jo Daeseok đáp. Giọng Woosik thấp, chậm, bàn tay phải của anh kéo mảnh giẻ qua lòng bàn tay trái trong túi áo, nơi máy một không bắt được nhưng máy hai thì có. Ở trang thứ ba của cảnh, tới đoạn công tố viên hỏi về chiếc xe, Seo Taejin bỗng bước sát lên một bước, rồi một bước nữa.
“Ông là thợ sửa xe.” Giọng anh vang hẳn lên, vượt khỏi đoạn kịch bản. “Ông nhìn gầm xe cả đời. Ông có chắc ông nhìn thấy một đứa trẻ, hay chỉ là ông nhìn thấy cái gì dễ nhìn nhất?”
Câu đó không có trong kịch bản. Một trăm hai mươi người ngồi yên, không ai dám động đậy, và Woosik thấy rõ cái bóng của Seo che nửa khuôn mặt mình. Anh hiểu: nếu anh đáp lại bằng giọng to, anh sẽ trông như đang chống cự một vị công tố. Nếu anh nín, cả cảnh sẽ trở thành cảnh của Seo.
Anh làm điều thứ ba. Anh cúi đầu, nhìn xuống đôi bàn tay mình, chờ đến khi tiếng vọng của câu hỏi tan hết trong phòng, chờ thêm một nhịp nữa, và nói bằng chính giọng nhỏ đã dùng từ đầu:
“Tôi thấy chiếc giày, thưa công tố viên. Vì khi một đứa trẻ ngã, thứ rơi ra trước tiên không phải là người. Là chiếc giày.”
Cả phòng nghiêng về phía anh. Anh cảm nhận điều đó bằng da thịt: một trăm hai mươi người cùng nín thở để nghe, và để nghe thì phải im.
Seo Taejin đứng đó nửa giây, mặt anh không đổi, nhưng bước chân đã chùn lại. Anh nói nốt câu thoại kế tiếp trong kịch bản, giọng đã về mức bình thường.
“Cắt,” Kang nói. “Lại.”
Trong thời gian chờ lắp lại ánh sáng, Woosik thấy Kang đi đến chỗ Seo, cúi đầu nói điều gì đó. Anh không nghe được, chỉ thấy Seo mỉm cười, giơ hai tay lên theo kiểu người bị bắt quả tang vô hại. Khi quay trở lại vị trí, cái nhìn Seo dành cho Woosik là một cái nhìn mà anh đọc được: không có thù ghét trong đó, chỉ có sự đo đếm của người vừa nhận ra mình phải đo lại.
“Máy một, máy hai. Quay.”
Lần thứ hai, Seo Taejin diễn đúng kịch bản, từng chữ. Chính vì thế, cảnh đi theo một nhịp khác hẳn. Han Gyeom hỏi, Jo Daeseok đáp, giữa những câu hỏi là những khoảng im lặng thật sự, và trong những khoảng im lặng ấy người ta có thể nghe thấy tiếng quạt thông gió chạy ở xa.
Đến đoạn Jo Daeseok kể về ngăn kéo cờ lê, Woosik không còn nghĩ đến ống kính. Anh nhìn một điểm trên mặt sàn gỗ, chỗ chiếc giày sẽ nằm nếu có ai đặt nó xuống đó. Anh nói: “Mỗi sáng tôi mở nó ra để lấy cờ lê. Tôi thấy nó. Tôi đóng lại. Rồi mai tôi lại mở.”
Anh dừng.
“Tôi tưởng sau một năm, tôi sẽ thôi thấy nó,” anh nói, rất khẽ, bàn tay nắm lấy mảnh giẻ trong túi. “Nhưng ngày nào nó cũng mới.”
Trong dãy bồi thẩm đoàn, bà lão tóc bạc đưa tay lên lau mắt, rất nhanh, rồi cúi đầu xuống như xấu hổ.
Ở hàng ghế đầu, nữ diễn viên đóng người mẹ khóc không tiếng, chiếc khăn tay nhỏ siết chặt trong nắm tay. Ngay cả người điều khiển cần cẩu máy hai, mà Woosik nhìn thấy qua khóe mắt, cũng ngừng đẩy.
“Không còn câu hỏi nào nữa,” Seo Taejin nói. Lần này anh nói đúng nhịp, nhưng giọng anh không còn rắn như trong buổi đọc.
“Cắt.”
Kang không bật micro, ông tự đứng dậy khỏi ghế đạo diễn, đi bộ xuyên qua sàn quay đến bục nhân chứng. Ông nhìn Woosik từ gần, và Woosik thấy nơi mắt ông có một điều chưa từng thấy trong bốn tập phim truyền hình anh làm với ông: không phải hài lòng, mà là sự cố gắng không để lộ điều đó.
“Giữ,” ông nói. Chỉ một từ. “Không quay lần ba.”
“Nhưng còn một lần nữa…”
“Tao nói không.” Ông quay sang đoàn làm phim, hơi nâng giọng, đủ để cả sàn quay nghe. “Cảnh chín xong. Ăn trưa.”
Ngay khi tiếng chúc mừng thì thầm rộ lên quanh sàn quay, người mẹ đứng dậy khỏi hàng ghế, bước đến và nắm lấy tay anh bằng cả hai bàn tay lạnh. “Cảm ơn anh,” chị nói, giọng khàn. “Tôi biết đây chỉ là phim. Nhưng cảm ơn anh.”
Seo Taejin đứng bên máy nước, tay cầm cốc giấy, nhìn họ từ xa. Khi Woosik quay lại, anh giơ cốc lên một chút, như chạm cốc với không khí, và mỉm cười.
Chiều hôm đó, trong xe về, Woosik mở sổ. Anh viết: “Lần 1: anh Taejin thêm câu, bước sát. Tôi nói nhỏ và chờ. Lần 2: đúng kịch bản. Hai lần khác nhau hoàn toàn. Không biết lần nào đạo diễn dùng.”
Anh đọc lại dòng cuối, rồi thêm: “Máy hai quay bàn tay tôi. Hỏi đạo diễn vì sao.”
Câu hỏi ấy, anh sẽ không bao giờ hỏi, vì anh đoán câu trả lời sẽ giống như những lần trước: người ta giữ một góc quay đâu phải vì có lý do kỹ thuật. Họ giữ vì không nỡ cắt.