Chương 6: Luận Văn

Giáo sư Park Jaehyun đọc đề cương khóa luận thứ năm mươi hai của học kỳ vào cuối một buổi chiều tháng Tám oi ả, khi chiếc quạt trần trong phòng trưởng khoa quay đều mà không làm không khí mát đi chút nào. Cũng như bốn mươi chín đề cương trước đó, nó ở mức từ trung bình đến khá: đề tài quen thuộc, dẫn nguồn đủ dùng, kết luận dự kiến không làm ai bất ngờ. Ông ký tên vào góc, đặt sang chồng bên trái, và cầm đề cương thứ năm mươi ba.

Chỉ cần lật tới chương ba, ông biết hồ sơ này khác.

Nó không hoàn hảo. Ngược lại, nó có vài lỗi cơ bản về trích dẫn, và phần phương pháp đọc như được viết bởi người mới học cách viết phương pháp. Nhưng ở chương ba, người viết đã không tổng hợp nguồn như phần lớn sinh viên. Anh ta phản bác. Anh ta lấy một nghiên cứu kinh điển của hai tác giả người Mỹ, Hollis và Marsh, từng được dẫn trong mọi giáo trình về đàm phán, rồi viết rằng kết luận của họ, rằng quan hệ lâu dài giữa hai bên không đóng vai trò quyết định trong giá chốt, không đúng với những gì anh ta đã quan sát. Lập luận của anh ta mới chỉ nằm trong hai đoạn ngắn, chưa đủ vững. Nhưng nó có lý do riêng, không phải thứ bất đồng ngẫu nhiên để tỏ ra mình có chính kiến.

Ông lật lên trang đầu. Kim Jungho, sinh viên năm tư, phục học. Người hướng dẫn: Yoon Siwoo. Dự kiến công bố chung.

Park đặt bút xuống. Ông đã dạy hơn ba mươi năm và quen với việc đọc đề cương như đọc người. Sinh viên giỏi học tốt những gì được dạy. Sinh viên xuất sắc đặt câu hỏi về những gì được dạy, và thường là khi họ chưa đủ kiến thức để đặt cho đúng. Người viết chương ba này đang ở loại thứ hai, với những thiếu sót đúng như ông kỳ vọng ở một người còn thiếu nền tảng. Ông lật sang ghi chú bên lề, viết: “Tại sao anh không đồng ý với Hollis và Marsh? Mở rộng và biện hộ. Gặp tôi sáng thứ Tư.”

Rồi ông nhấc máy gọi sang phòng cuối hành lang tầng ba.

Siwoo đến sau năm phút, hơi thở còn gấp, một chiếc bình giữ nhiệt móp trong tay mà anh quên đặt xuống. Park nhìn nó, không nói gì.

“Ngồi đi, tôi không cắn.” Ông chỉ vào đề cương. “Cậu viết tên mình hai lần. Một chỗ là người hướng dẫn, một chỗ là đồng tác giả của bài báo dự kiến.”

“Quy chế cho phép ạ. Em đã kiểm tra.”

“Tôi biết quy chế cho phép. Tôi là người ký quy chế đó.” Park khoanh tay. “Tôi hướng dẫn cậu chín năm, Siwoo. Cậu nhận sinh viên nào cũng thận trọng như nhận hợp đồng bảo hiểm. Vậy mà năm nay cậu chủ động nhận một sinh viên, lại còn viết tên chung với anh ta trước cả khi anh ta nộp xong đề cương. Tôi muốn nghe lý do.”

Siwoo ngồi xuống mép ghế. “Anh ấy có dữ liệu mà không ai trong khoa có. Tám năm ghi chép những cuộc đàm phán thật, em chưa thấy ở đâu bộ dữ liệu như vậy. Và anh ấy hỏi những câu em không trả lời được.”

“Chỉ vậy?”

“Chỉ vậy ạ.”

Park im lặng, quan sát. Ông thấy ở học trò cũ một thứ ông chưa thấy bao giờ trong suốt chín năm: người này nói chuyện về một sinh viên mà không cần tựa lưng vào ghế để giữ khoảng cách.

“Cậu có biết khi cậu nói tên anh ta, giọng cậu thế nào không?” ông hỏi.

“Giọng thế nào ạ?”

“Giọng của người vừa tìm được ai đó để cãi.” Park cười khẽ. “Tôi không bảo đó là chuyện xấu. Tôi chỉ nhắc cậu, với tư cách một người từng đứng đúng chỗ cậu đứng bây giờ, rằng giáo sư thử việc thì mọi thứ đều có người nhìn. Han Dongmin sẽ ngồi trong hội đồng đánh giá cậu vào tháng Hai, và ông ấy đọc từng chữ ký của cậu. Khóa luận này phải sạch đến từng dấu chấm.”

“Em đã nói rõ với anh ấy,” Siwoo đáp, giọng vững hơn ông tưởng. “Điểm số, chữ ký, tất cả những gì ghi trên giấy, em là thầy anh ấy cho đến ngày anh ấy nhận bằng. Hai mươi tháng Hai.”

“Cậu nhớ ngày đó rõ nhỉ.”

Siwoo hơi sững lại một nhịp, và chỉ một nhịp thôi. “Đó cũng là ngày hội đồng quyết định về em, thưa thầy.”

“Ừ.” Park gật đầu, không hỏi thêm. Ông có ba mươi năm kinh nghiệm trong việc nhận ra khi nào một học trò chưa biết rõ điều mình đang nói, và biết rằng điều tử tế nhất lúc này là để mặc cậu ta tự khám phá. “Tôi sẽ gặp sinh viên của cậu vào sáng thứ Tư. Tôi muốn nghe anh ta tự bảo vệ chương ba, không có cậu ngồi bên cạnh nói hộ.”

“Em không định nói hộ.”

“Cậu sẽ muốn.” Park nhìn xuống chồng đề cương. “Đó là bản năng của người hướng dẫn tốt. Cố mà nén.”

Siwoo đứng dậy, cúi chào, quay ra cửa. Đến ngưỡng cửa anh mới nhận ra mình đang cầm chiếc bình giữ nhiệt, bèn lúng túng giấu nó ra sau lưng, và Park phải cắn môi để không bật cười thành tiếng.

Khi cánh cửa đóng, ông ngồi lại với đề cương thứ năm mươi ba. Ông nghĩ đến những ngày ông còn trẻ, đọc quá nhiều và không biết sắp xếp những gì mình đọc. Rồi ông nghĩ đến Siwoo hồi hai mươi hai tuổi, gần như sống trong phòng thí nghiệm, người chỉ bỏ bữa chứ chưa từng bỏ một con số. Chín năm, ông chưa thấy cậu ấy vội vàng chạy sang phòng trưởng khoa với chiếc bình trà trong tay chỉ vì một hồ sơ sinh viên.

Ông rót trà vào chén, đứng bên cửa sổ nhìn xuống sân. Ở góc sân dưới gốc anh đào, hai người đang đi cạnh nhau trong nắng chiều, mỗi người cầm một ly cà phê giấy. Một người mặc chiếc sơ mi xám đã bạc màu ở khuỷu, người kia mặc sơ mi, kéo tay áo quá cổ tay như thói quen. Họ đang tranh luận về điều gì đó, cả hai nghiêng đầu về cùng một phía mà không ai nhận ra.

Park uống một ngụm trà, nhìn họ đến khi họ rẽ vào cầu thang tòa nhà kinh tế, rồi mới quay lại bàn làm việc, cầm bút đỏ lên và không nói với ai điều ông vừa nhìn thấy.