Chương 10: Thiên Phú Kỳ Lạ

Tiểu Đồng bắt đầu ngày học đầu tiên ở Thiên Cơ Các bằng cách tự ý tháo tung một cơ quan nhỏ đặt trên bàn thực hành ra từng mảnh.

Tần Mặc không ngăn. Chỉ đứng ở góc phòng quan sát theo cách ít khiến người bị quan sát biết mình đang được quan sát.

Đứa trẻ tháo từng mảnh theo thứ tự từ ngoài vào trong, đặt mỗi mảnh xuống theo đúng vị trí tháo ra theo cách người có thói quen làm việc ngăn nắp dù không được dạy. Khi tháo xong và các mảnh nằm trên bàn theo sơ đồ tự tạo, đứa trẻ ngồi nhìn toàn bộ một lúc, rồi bắt đầu lắp lại.

Lần đầu: lắp sai thứ tự ở bước thứ năm, cơ quan không chạy được. Tháo ra, ngồi nhìn lại các mảnh, thử xác định chỗ sai.

Lần hai: tiến thêm hai bước, sai ở bước thứ bảy.

Lần ba: chạy. Không hoàn hảo — có một chỗ hơi lỏng cần siết thêm — nhưng chạy đúng nguyên lý.

Tần Mặc bước đến. “Em học từ ai về cơ quan?”

“Không ai dạy ạ. Em tự nhìn người ta sửa đồ trong chợ rồi về nhà thử làm theo.”

Đây là điều hắn muốn biết trước khi nói câu tiếp theo: đây là thiên phú không phải theo kiểu tiếp thu nhanh những gì được dạy, mà theo kiểu quan sát thực tế và chuyển thành hiểu biết tự xây dựng. Loại thứ nhất phổ biến hơn và dễ dạy hơn. Loại thứ hai hiếm hơn và bền vững hơn vì nó đến từ bên trong người học chứ không từ người dạy.

“Bài học thật sự của buổi hôm nay,” Tần Mặc nói, “là những gì em vừa tự làm xong từ đầu đến cuối mà không có ai hướng dẫn.”

Tiểu Đồng ngẩng đầu lên nhìn, không hiểu ngay.

“Quan sát kỹ — thử theo cái hiểu của mình — thất bại tìm chỗ sai — thử lại khác hơn — thành công từng bước. Đó là toàn bộ phương pháp của cơ quan học. Em vừa thực hiện phương pháp đó ba lần liên tiếp mà không ai cần giải thích cho em biết đó là phương pháp.”

Đứa trẻ ngồi im nghĩ, nhìn cái cơ quan đang chạy trên bàn, rồi gật đầu chậm rãi theo kiểu hiểu thật sự chứ không phải gật đầu vì lịch sự.