Chương 4: Câu Hỏi Không Có Đáp Án

Tuần thứ sáu, giữa tháng Tư, Siwoo đang giảng về lý thuyết triển vọng thì Jungho đặt một câu hỏi khiến anh dừng lại giữa câu. Anh vừa viết lên bảng đường cong giá trị với hai nhánh bất đối xứng, nhánh thua dốc hơn nhánh thắng, và đang giải thích vì sao người ta sợ mất nhiều hơn mừng được.

“Lý thuyết giải thích rất tốt vì sao người ta liều để tránh thua chắc,” Jungho nói, giọng điềm đạm như mọi lần. “Nhưng tôi từng chứng kiến chuyện ngược lại. Một vị giám đốc tính toán đầy đủ, mọi con số trong phòng đều cho thấy nếu ông ấy chịu đàm phán thêm một vòng thì khoảng bảy phần mười khả năng giữ được nhiều hơn. Ông ấy vẫn chọn nhận mức thiệt chắc chắn ba tỷ won. Không liều, không né, ông ấy đóng sổ. Theo lý thuyết hành vi này là phi lý, nhưng tôi thấy nó liên tục trong các phòng họp.”

Hai mươi lăm gương mặt quay lại nhìn Siwoo.

Anh nhìn bảng, nhìn đường cong vừa vẽ, rồi nhìn xuống ghi chú trên bục. Không dòng nào trong đó có câu trả lời. Chỗ này trong tâm trí anh có một khoảng trống nhỏ, giống bước hụt chân trên cầu thang, và anh quyết định không giả vờ rằng nó không có.

“Anh vừa mô tả một hành vi mà lý thuyết hiện tại không giải thích đầy đủ,” anh nói, đặt cây bút xuống. “Tôi không có câu trả lời cho nó ngay lúc này.”

Phòng học im lặng khoảng một giây.

“Nhưng đây mới là câu hỏi nghiên cứu thật,” anh tiếp tục. “Nó không nằm trong giáo trình, và không ai trong phòng này có đáp án sẵn. Nếu bạn nào muốn đào sâu, đề tài này đáng theo đuổi.”

Anh quay lại bảng, nhưng suốt phần còn lại của buổi học, từng câu anh nói đều có một nửa tâm trí vẫn ở lại với ông giám đốc kia.

Khi lớp tan, Jungho ở lại, đứng đợi cho đến khi người cuối cùng ra khỏi cửa.

“Giáo sư nói không biết.”

“Tôi không biết thật.” Siwoo xếp tập hồ sơ, mỉm cười gượng. “Làm giáo sư không có nghĩa là biết mọi thứ. Chỉ là biết cách đi tìm.”

“Đó là điều tôi chưa kịp học khi còn đi làm.” Jungho ngồi xuống chiếc ghế gần bục giảng nhất, nhìn lên đường cong còn chưa lau trên bảng. “Giáo sư có muốn biết người giám đốc đó không?”

“Ông Seo?”

“Giáo sư nhớ tên.” Anh cười rất khẽ. “Ông Seo làm với tôi sáu năm. Năm ngoái công ty ông ấy bị mua lại. Vòng cuối, bên mua đưa ra một mức giá thấp hơn kỳ vọng. Mọi bảng tính của tôi đều nói ông ấy nên ngồi lại thêm một ngày, vì bên mua đang cần thương vụ này hơn ông ấy cần. Tôi đã nói rõ. Ông ấy nghe, gật đầu, rồi nhìn ra cửa sổ khoảng mười giây và nói ‘ký đi’.”

“Ông ấy có xoay nhẫn không?”

Jungho ngẩng lên, ngạc nhiên. “Giáo sư còn nhớ cái nhẫn.”

“Anh viết trong cuốn thứ mười bảy rằng ông ấy xoay nhẫn mỗi khi sắp nhượng bộ. Hôm đó có xoay không?”

“Không.” Giọng anh chậm lại. “Đó là điều tôi nhớ nhất. Hôm đó tay ông ấy nằm yên trên bàn. Ông ấy không nhượng bộ, bởi vì ông ấy đã quyết xong từ trước khi bước vào phòng. Ông ấy không tính toán. Hôm đó tôi nhận ra ông ấy đang sợ, nhưng tôi không biết sợ cái gì. Một tháng sau phòng của chúng tôi bị giải thể, ba mươi mốt người. Tôi cứ nghĩ mãi, nếu hôm đó tôi hỏi thẳng ông ấy sợ gì thì mọi chuyện có khác không.”

Siwoo ngồi xuống ghế bên cạnh, cách một chiếc bàn. Anh không nói gì ngay, vì bất cứ câu an ủi nào cũng sẽ hóa thành lời đãi bôi, và anh có cảm giác người đàn ông này không cần điều đó.

“Anh quay lại học để tìm câu trả lời đó,” anh nói thay.

“Vâng. Tôi không nghĩ mình tìm được trong một lớp kinh tế hành vi năm cuối. Nhưng tôi nghĩ ít nhất phải biết tên của thứ mình đang tìm.” Jungho cười, ngượng ngùng. “Giờ giáo sư biết rồi, vậy là hai người.”

Họ nói thêm hai mươi phút nữa, rồi Jungho xách cặp đi làm thêm. Anh có một ca ghi chép biên bản đêm ở một công ty luật nhỏ gần ga, việc anh nhận từ khi quay lại trường để đỡ tiền thuê phòng.

Siwoo không về nhà. Anh lên văn phòng, mở máy, bắt đầu gõ vào cơ sở dữ liệu học thuật những từ khóa mà tối nay anh mới biết là mình cần: chấp nhận thiệt chắc chắn, đóng sổ, đàm phán sáp nhập, sợ hãi và tính toán. Kết quả hiện ra hàng trang. Anh đọc từng bản tóm tắt, gạt bỏ cái nào bàn về chuyện khác, ghim lại cái nào gần đúng. Đến mười một giờ đêm có bốn mươi bài trong thư mục. Đến hai giờ sáng anh đọc xong tất cả, và trong bốn mươi bài đó không có bài nào trả lời đúng điều Jungho đã mô tả.

Điều đó có nghĩa câu hỏi của anh ấy là câu hỏi thật, thứ chưa ai trả lời. Hầu hết câu hỏi của sinh viên không như vậy, chúng có đáp án nằm đâu đó trong tài liệu, chỉ cần biết tìm chỗ nào. Loại câu hỏi này khác. Nó đòi người ta phải làm một nghiên cứu mới.

Anh bóc một tờ giấy ghi chú, viết: “Sợ hay tính? Ông S. không xoay nhẫn.” Dán lên mép màn hình, cạnh những tờ khác. Rồi anh bóc thêm một tờ, viết: “Hỏi J.: trước phòng họp hôm đó, ông S. đã đi đâu, nói chuyện với ai?” Anh dừng bút, nhìn tờ giấy thứ hai, và nhận ra mình đã bắt đầu gọi người đàn ông ấy bằng một chữ cái viết tắt, như cách người ta gọi tên đồng nghiệp.

Điện thoại rung lúc gần ba giờ. Một tin nhắn từ số lạ: “Giáo sư chưa ngủ à? Tôi xin phép dùng số này, tôi lấy từ bảng thông báo khoa. Hôm nay nhắc đến chuyện cũ, tôi nhớ ra một chi tiết. Hôm đó ông Seo vào phòng họp muộn hai mươi phút. Trước đó ông ấy ngồi một mình trong xe ở hầm đậu, bảo vệ thấy ông ấy nghe điện thoại rất lâu.” Một dòng nữa hiện ra ngay sau: “Tuần sau tôi mang cuốn sổ số ba mươi mốt đến.”

Siwoo đọc hai lần. Anh nhắn lại: “Đang chưa ngủ. Cảm ơn anh. Tuần sau ghé lại.” Rồi anh nhìn dòng chữ của mình, và hơi nghiêng đầu, như thể không chắc đó có phải câu một giáo sư nên gửi lúc ba giờ sáng.